Hz. Ömer'in içtihadı doğrultusunda gelen vahiyler hakkında bilgi verir misiniz?

Peygamber Efendimiz (s.a.v.) sıradan bir insan olmadığı gibi onun mektebinde, kendi gözetim ve terbiyesinde yetişmiş insanlar da sıradan insanlar değillerdi. Özellikle gençleri bu mektebin başta gelen öğrencileriydiler. İçlerinde çocuk denecek yaşta Müslüman olanlar vardı. O yaşta, küçücük akıllarıyla Allahın yüceliğini ve yaşadıkları toplumun temel karakteri olan şirkin de ne büyük kötülük olduğunu kavramışlardı. Zira öncelikle akılları saf ve duruydu. Sonra açık ve nettiler. Eğilip bükülmeyen, dürüst bir yapıları vardı.

Peygambere olan özlemimiz kadar olmasa da onları büyük bir hasretle özlüyoruz. Onlar ilk Müslüman nesildi. Biz İslamın yaşanmasını biraz da onların uygulamalarından, yaşantılarından öğrendik. Genç yaşlarında iyi bir Müslüman olmak için gösterdikleri üstün özveri ve gayret sonunda yolumuzu aydınlatan kandiller oldular. Hepsi bilgide, kullukta, anlayış ve kavrayışta aynı değillerdi. Ama Allahı ve Resûlünü memnun etmeyi başarmışlardı.

Hz. Peygamber, biiznillah, kötülüğün her türlüsüne bulaşmış Cahiliye toplumunun gençleri arasından cihana ve asırlara örnek olacak şahsiyetler çıkarmıştı. Ali, Cafer, Zübeyr, Talha, Ammar, Abdullah b. Mesud, Zeyd, Musab, Sad b. Ebi Vakkas, bu vâkıanın Mekkedeki en parlak örnekleriydi. Bu tablonun Medine cephesinde de Zeyd b. Sabit, Muaz b. Cebel, Sehl b. Sad, Cabir b. Abdullah, Zeyd b. Erkam, Seleme b. Ekvâ gibi yüzlerce, binlerce isim vardı. Hasan, Hüseyin, Üsame, Abdullah b. Ömer, Abdullah b. Zübeyr, Abdullah b. Abbas, Enes b. Malik, Abdullah b. Cafer gibi örnekler ise, Hz. Peygamberin elinde yetişmiş gençler olarak, bize onun gençlerle nasıl muhatap olduğuna, dolayısıyla bizim bir gence ne şekilde muhatap olmamız icab ettiğine dair ipuçları sunuyorlardı.

Şimdi gelin, sahabe toplumuna doğru bir yolculuk yapalım.  O mübarek toplumda kutlu delikanlılarla tanışalım, onları biraz daha yakından tanıyalımâ?¦

Şimdi sizi genci göstereceğim. "Müslüman ilk erkek ve ilk çocuk" unvanına sahip kişiâ?¦ Hemen tanıdınız değil mi? Evet, Hz. Ali (r.a.). İşte, bakın az ötedeâ?¦ Haydi, şimdi birlikte yanına gidelim.

HZ. ALİ (R.A.)

Hemen söyleyeyim, kendisi Resûlullahın damadı olur. İleri de Hz. Osmandan sonra Müslümanların dördüncü halifesi olacaktır. 

Resûlullah Efendimiz ile Hz. Haticeyi bir gün namaz kılarlarken gördü. Ne yaptıklarını sorunca Resûlullah Efendimiz (s.a.v.) ona namazın ne olduğunu, Allahın yüceliğini ve şirkin kötülüğünü anlattı. Resûlullahı dinleyen kutlu çocuk, "Ben çocuğum, aman bana ne?" demedi, gördüğü şeye kayıtsız ve ilgisiz kalmadı. Müslüman olmakta bir an bile tereddüt etmedi. Müslüman olduğu ve Resûlullah (s.a.v.) ile birlikte namaz kılmaya başladığı ilk günlere dair, onun karakterini de ortaya koyan şu olayı dinleyin şimdi:

"Davetin ilk günleriydiâ?¦ Ebû Tâlib, oğlu Aliyi Resûlullahın arkasında namaz kılarken görür. Küçük oğlunun Hz. Muhammede (s.a.v.) tâbi olduğunu ilk kez bu namazla öğrenir. Ne var ki çocuk, babasının, kendisini namaz kılarken izlediğini fark edince en küçük bir sıkıntı ve telâşa kapılmaz. Namazını bitirince babasının yanına gider. Onunla sözü eğip bükmeden, bahaneler ve kaçamaklar aramadan açık yüreklikle konuştu: "Babacığımâ?¦ Ben Allaha ve Onun Resûlüne iman ettim. Onun söylediklerinin doğruluğuna inandım ve ona tâbi oldumâ?¦" Ebû Tâlib oğlunun bu sözüne onu destekleyen şu karşılığı verdi: "Andolsun ki, o, seni iyi ve güzel olandan başka bir şeye çağırmaz; ondan ayrılma." 10 yaşında bir çocuk için oldukça ilginç bir tutum ve durum değil mi? Bugün bizim o yaşlardaki çocuklarımız ya bilgisayar başında ya da top peşinde oyundaâ?¦ Peygamber, iman, Allahâ?¦ Onların maalesef fazlaca ilgi alanlarına girmiyor. Ama Ali başkaâ?¦

Allahın Peygamberi (s.a.v), Mekkede artan eziyet ve işkenceler karşısında sahabesinden sonra Medineye hicret ederken evinde, yatağında onu bıraktığında Hz. Ali henüz 22 yaşında bir delikanlıdır. O sırada Peygamberimizin evi, Allahın Peygamberini öldürmeye and içip, kılıçlarını çekmiş Mekkeli müşriklerce kuşatılmıştır. Ani bir baskınla eve girmek için fırsat kollamaktadırlar. Hz. Ali bunu biliyor; kendi hayatını Resûlullahın uğrunda gözünü kırpmadan feda ediyordu. Çünkü o, kimseden korkusu olmayan bir aslan, "Allahın Aslanı" olacaktı. Ona bu lakabı, savaşlarda özellikle de savaş öncesi yapılan teke tek dövüşlerde gösterdiği üstün başarıdan dolayı bizzat Resûlullah Efendimiz verecekti. Hayber savaşında yedi kişinin yerinden dahi kımıldatamadığı kale kapısını Hz. Alinin tek başına yerinden söküp alması, onun kahramanlığının ve neredeyse dağları bile yerinden oynatacak derecede güçlü enerjisinin belgelerinden biridir.

O gerçekten çok bereketli, oldukça bahtlı bir delikanlıydı. Hayatı boyunca Kurana tam bir sadakat ve bağlılık gösterdi. Ondan en küçük bir sapmayı dahi kabul etmedi ve onda en küçük bir aşırılı dahi asla bağışlamadıâ?¦ O gerçek bir âbid ve zahitti. Bedenini zayıflatacak derecede çokça ibadet ediyor ve oruç tutuyordu. Sert ve kalın elbiseler giyiyor, niçin böyle giyindiğini soranlara: "Beni mütevazı yapıyor. Namazımda huşulu olmamı sağlıyor." cevabını veriyordu. Dünyanın güzel şeylerini ve hazlarını daima basit ve önemsiz gördü. Ne zaman dünya nimetleriyle karşılaşsa, şu meşhur sözünü söyledi: "Ey dünya! Benden uzak dur! Benden başkasını kandır!" Yaşantısında lüks ve konforun her çeşidinin nefret etti. Müreffeh ve rahat bir yaşantıdan âdeta kaçtı. Ona göre müreffeh bir hayat, amaçsız, avare insanların işiydi.

Bu genç sahabi, erken çocukluk döneminden itibaren kalbinde İslâmı ve İslamın ona yüklediği tüm sorumluluk ve yüklerini layıkıyla taşıdı. Yeryüzü üzerindeki hayatını aralıksız bir mücadele ve durmak bilmeyen bir kavgayla geçirdi. O, bir mücadele adamıydı. Ã?deta haksızlıklılara karşı mücadele etmek için yaratılmıştı. Bu tutumundan dolayı Resûlullah Efendimiz (s.a.v.) ondan söz ederken, "Allah yolunda sert ve müsamahasız" diyordu.

Onun fazilet ve üstünlüklerini gösteren olayları ve sözlerini burada sayıp dökmeye kalkışsak, sayfalara sığmaz, bunun için kitaplar gerekir. Onun için şimdi bu kutlu delikanlıdan ayrılıp, genç sahabe topluluğu içinde bir başka kutlu delikanlıya yaklaşalım.

İşte orada biri varâ?¦ Bu Hz. Alinin abisi Cafer bin Ebû Tâlib değil mi? Evet, ta kendisiâ?¦ Resûlullahın ondan "Miskinlerin Babası" ve "İki Kanatlı" diye bahsettiğini duymuşsunuzdurâ?¦ Haydi, biraz daha yaklaşalım ve onu daha yakından görelim.

CAFER BİN EBÃ? TALİB (R.A.)

Bakın, topluluğun içinde ne kadar takvalı, mütevazı bir duruşu varâ?¦ Onunla konuşmaya başladığınızda onun bu tevazusunun ardında korku bilmeyen cesur ve fakirleşmekten korkmayan cömert biri olduğunu da fark edersiniz.

Cafer de ilk Müslüman olanlardan birisidir. Resûlullah (s.a.v) henüz Erkamın evinden İslâmı yaymaya başlamadan önce 20 yaşlarında Müslüman olup, genç sahabeler arasına katıldı. Eşi Esmâ binti Umeys de onunla aynı gün Müslüman oldu. Her ikisi de İslâm düşmanlarının eziyet ve işkencelerinden paylarını düşeni aldılar. Cesaret ve kahramanlıklarıyla İslâm tarihine adlarını yazdırmayı başardılar. Ne mutlu onlara!

Caferin hayatı da kardeşi Alininki gibi İslâmın güzellikleriyle dopdolu. Ancak onun hayatını yakından incelediğimizde iki olayın daha çok öne çıktığını görüyoruz. Bunlardan birincisi, eşiyle Habeşistana hicret etmesi ve orada NecâşÃ®nin ve Mekkeli müşriklerin huzurunda yaptığı konuşmaâ?¦ Diğeri de Mûte savaşında gösterdiği kahramanlık ve ardından şehit olmasıdır.

Cafer (r.a.), işkencelerden biraz nefes alabilmek ve kurtulmak için Resûlullah Efendimizin talimatıyla güven yurdu olarak bildikleri Habeşistana hicret etti. Orada İslâmın ve Resûlullahın sözcüsü oldu. Allah ona ince anlayış, parlak zekâ ve etkileyici bir konuşma gücü bahşetmişti. Habeşistan kralı NecaşÃ®nin ve Mekkeli müşriklerin huzurunda Müslümanların sözcüsü olarak yaptığı konuşma asla unutulmayacaktır. Onun bu konuşması, Mûte savaşındaki kahramanlığından aşağı değildir. Caferin duygulu ve etkili konuşması NecaşÃ®nin kalbini fethetti. Böylelikle beraberindeki tüm Müslüman muhacirlerin Habeşistanda güven ve huzur içinde yaşamaları sağlanmış olduâ?¦

Habeşistan muhacirleri, Hayberin fethinin hemen akabinde Medineye döndüler. Resûlullah Efendimiz Caferi karşısında görünce kalbi sevinçle doldu, onu kucakladı. "Hayberin fethine mi yoksa Caferin dönüşüne mi sevineyim, bilemiyorum." buyurduâ?¦

Bir hareket ve heyecan var Medinede. Müslümanlar savaşa hazırlanıyorlar. Cafer ordunun ikinci komutanı olmuş. Halbuki yaşı henüz 39. Kendisinden yaşça büyük sahabiler varâ?¦ Ama sergilediği ileri görüşlülük, yiğitlik ve üstün savaş kabiliyetinden dolayı Resûlullah Efendimiz onun komutan olmasını uygun görmüşâ?¦ Ordu, Mûte mevkiinde kendisinden çok daha kalabalık Bizans ordusuyla kıyasıya bir savaşa tutuşuyor. Kılıç şakırtıları, at kişnemeleri, toz toprak, her şey birbirine karışmış durumda. İslâm ordusunun ilk komutanı Zeyd bin Hârise şehit oluyor. Komuta şimdi Caferdeâ?¦ İşte bakın orada, şiirler okuyarak düşman saflarının arasına dalıyor.

"Soğuk şaraplarıyla ve tüm güzellikleriyle/Cennete yakın olmak ne güzel!/Soysuz kâfir Rum tüm şiddetiyle saldırmakta/Bize düşen, onların boyunlarını uçurmaktır!."

Düşman dört bir yandan Caferin etrafını sarıyor, onu kuşatıyorâ?¦ O kadar kalabalıklar ki, kuşatmayı yarıp dışarı çıkamıyor... Derken sağ elini kaybediyor sancağı sol eline alıyor, sol elini de kaybediyor... Bu defa sancağı kollarıyla kavrıyor. Öylece yere düşüyorâ?¦ Bu hâlde dahi sancağı yere bırakmıyor... Cafer, Allaha kulluğunda ve cennet isteğinde samimiydiâ?¦ Bu sebeple Allah onun dileğini gerçekleştiriyor, şehit oluyor. Medinede Allah Resûlü, Caferin evine gidiyor, şehadetini bildiriyor. Onun evlatlarını bağrına basıp, onlarla birlikte gözyaşı döküyor. Belli ki Caferi çok seviyor. Cafer onun için amcasının oğlu olmasının çok ötesinde kıymetli bir genç sahabiâ?¦ Yine bir diğer genç sahabi olan Abdullah b. Ömer onun hakkında şöyle diyor: "Mûte savaşında Caferle beraberdim... Vücudunda doksandan fazla kılıç ve mızrak yarası vardı."

O şimdi ebedî cennetlerde, nimet ve bolluk içerisindedir... Allah Resûlü onun hakkında şöyle buyuruyor: "Onu cennette gördüm. Kan kırmızısı renginde iki kanadı vardı..." O ne kadar bahtlı ve kutlu bir delikanlı! Gelin, Caferi Cennetin eşsiz nimetleriyle baş başa bırakıp, genç sahabe arasındaki yürüyüşümüzü sürdürelimâ?¦ Şu ilerideki delikanlıyı görüyor musunuz? "Kurdun kendisiyle konuştuğu" Seleme bin Ekvâ değil mi o? Evet, ta kendisiâ?¦ Haydi, yanına gidip, onu da biraz daha yakından tanıyalım.

SELEME BİN EKVÃ? (R.A.)

Ondan bahsederken niçin "kurdun kendisiyle konuştuğu kişi" dediğimi biliyorsunuzdur. Ama ben yine de onun bu ilginç hikâyesini kısaca anlatmak istiyorum. Çünkü bu aynı zaman da onun Müslüman oluşunun hikâyesidir. Fakat şimdi biz susalım da Seleme bize o olayı bizzat kendisi anlatsın: "Ben koyunlarımı güdüyordum. Ansızın bir kurt koyunlardan birini kapmak istedi, ben bağırıp engel oldum. Kurt, kuyruğu üzerine çömelip bana: "Allahın bana verdiği rızka engel mi olmak istiyorsun?" dedi. Ben: "Hayret şey! Kurt konuşuyor!" dedim. Kurt: "Niçin şaşırıyorsun? İşte Allahın Resulü, Medine hurmalıklarında, sizi Allaha kulluğa ve putlardan yüz çevirmeye davet edip durmaktadır!" dedi. Ben de derhal Medineye gidip Resûlullahın davetine uyup Müslüman oldum."

Gerçekten ilginç ve güzel bir olay değil mi? Onun hayatındaki güzellikler elbette ki bununla sınırlı değil. Örneğin, çok cömert olması da onun üstün yanlarından biridir. Allah için birisi kendisinden bir şey istediğinde cömertliği coşup taşardı. Ã?deta canını isteseler verecek gibi olurdu. İnsanlar onun bu özelliğini bildikleri için kendisinden bir şey isteyecekleri zaman "Allah rızası için" derlerdi. Bu özelliğinden dolayı kendisini eleştirenlere şöyle cevap veriyordu: "Allah rızası için vermeyeceğim de ne için vereceğim?!"

Fakat bu kutlu delikanlının en belirgin özelliği, çok iyi bir savaşçı olmasıydı. O sayılı Arap okçularından biriydi... Sahabe arasında cesareti ile şöhret kazanmış bir yiğitti... Ok ve mızrak atışıyla, ata binişiyle usta bir süvariydi... Yaya olarak düşmanı takip eden piyadelerin kahramanıydı... Hz. Seleme (r.a.), savaşlarda gerilla taktiğini çok iyi kullanıyordu. Düşmanı şaşırtıyor, ansızın saldırıp, yenilgiye uğratıyordu. Resûlullah Efendimiz, onun bu yeteneğini, "Sizin en hayırlı piyadeniz Selemedir" diyerek övmüştü.

Hz. Selemeye de veda edip, güzide topluluk içindeki yürüyüşümüzü sürdürelim. O kadar genç var kiâ?¦ Hepsi de birbirinden kıymetli ve değerliâ?¦ Şimdi sizi bir delikanlıyla tanıştıracağım. Öyle bir delikanlı ki, bütün vaktini ibadete adamış. Kimden söz ettiğimi anlamış olmalısınız. Tabiî ki, Abdullah bin Amr bin Ã?stan söz ediyorum. Evet, o işte az ilerideâ?¦ Kuran okuyorâ?¦ Kendini okuduğu Kurana öyle vermiş ki, çevresinde olup bitenleri umursamıyorâ?¦  Haydi, yanına gidip, onu da yakından tanıyalım.

ABDULLAH BİN AMR BİN Ã?S (R.A.)

Abdullah bin Amr bin Ã?s da genç sahabedenâ?¦ Peygamber Efendimiz vefat ettiğinde kendisi henüz 18 yaşındaydı. Kalbi o kadar temiz ve duruydu ki, babasından önce Müslüman oldu. Müslüman olur olmaz da kendini Kurana verdi. Nâzil olan âyetleri ezberlemeye ve kavramaya çalıştı. Kuran-ı Kerimin Allah katından inmesi tamamlandığında o da Kuranın tamamını ezberlemiş bulunuyordu. Ne var ki o, Kuranı hafız olsun, ezberinde bir kitap bulunsun diye ezberlemedi. Onun maksadı, bundan çok ulviydi. Sürekli Kuran okuyan bu kutlu delikanlı, âyetleri ezberlerken sadece Allaha daha itaatkâr bir kul olmayı yani kullukta zirveye çıkmayı hedefliyordu. Bu sebeple cami onun evi olmuştu. Her fırsatta camiye koşuyor, orada saatlerce ibadet ediyordu.

İslâm ordusu müşriklerle savaşmak üzere cihada çıktığında da onu ön saflarda görüyoruz. Savaşlarda iki kılıç birden kullandığı anlatılır. Dedik ya, kullukta hep önde olma gayretiydi içindeydi. Allahı razı ve hoşnut edecek amellerde hep önlerde olmayı istemesinin sebebi bu kullukta zirveye çıkma aşkıydı. Kulluğun zirvesini savaş meydanında gördüğünde, onu en ön safta görmemiz bundandır. Savaş bitince onu tekrar camide görmemiz de onun kulluğu o esnada ibadette görmesindendir. Bu sebeple, gündüzlerini oruçlu, geceleri secdede geçiriyor. Onun kulluğunun derecesini anlamak için, Peygamber Efendimizin (s.a.v.), onun ibadetine bir sınırlama getirmek için ona müdahalede bulunduğunu bilmemiz yeterlidir. O, bu derece ibadette arzulu ve gayretliydi. Hanımından dahi uzak duracak derecede kendini ibadete vermişti. Peygamber Efendimiz onun iftar etmeksizin sürekli oruç tuttuğunu, geceleri uyumadan daima namaz kıldığını, her gece Kuranı hatim ettiğini ve bu sebeplerle eşinden uzak durduğunu öğrenince onu yanına çağırdı ve bazı öğütlerde bulundu. Böyle yapmamasını, bedeninin, organlarının ve hatta eşinin bile onun üzerinde hakkı olduğunu söyledi. O da Peygamber tavsiyesine bağlı kaldı. Ancak ibadetine aynı şekilde devam etti.

Bu delikanlıyı öne çıkaran bir başka özelliğini de yaşının genç olmasına rağmen sahabe içinde en fazla hadis yazan kimse olmasıdır. İslâmî bilimlerde o, bu özelliğiyle öne çıkacaktı ve en fazla hadis yazan kişi olarak listenin başında yer alacaktı.

Bunlar Peygamber Efendimizin etrafında kümelenmiş, âdeta pervane olmuş pek çok kutlu delikanlıdan sadece birkaçıdır. Onlar gibi daha niceleri vardır. Allah hepsinden razı olsun.

yozgatnur66

İlk müslümanlardan, sahâbî Ebû Zerr, Benû Gıfâr kabilesine mensub olup doğum tarihi bilinmemektedir. H. 31 (M. 651/652) yılında Mekke ile Medine arasında bir yer olan er-Rebeze'de vefât etmiştir.

Ebû Zerr (r.a)'in ismi ve babasının adı hakkında kaynaklarda çeşitli isimler zikredilmektedir. Bazı eserlerde isminin Cündüb b. Cenâde b. Seken, bazı eserlerde Seken b. Cenâde b. Kavs b. Bevaz b. Ömer olarak zikredilmektedir. Bazı eserlerde ise Cündüb b. Cenâde b. Kays b. Beyaz b. Amr olarak zikredilmektedir. Bu sonuncusunun daha doğru olması muhtemeldir. Zira annesinin künyesi Ümmü Cündüb'dür (İbnü'l-Esir, Üsdül-Gâbe, Vl, 99-101).

Hz. Cündüb b. Cenâde'nin künyesi Ebu Zerr'dir. İslâm tarihinde isminden ziyade bu künyesi ile meşhur olup bununla anılmaktadır. Lâkabı ise Mesîhu'l-İslâm'dır. Bu lâkabı ona Hz. Muhammed (s.a.s) bizzat vermiştir. Ebû Zerr el-Gifârî'nin kabilesi ve ailesi genellikle câhiliye devrinde yol kesmek, kervanları soymak ve eşkıyalık yapmakla tanınırdı. Ebû Zerr, cesareti ve atılganlığı ile o kadar büyük bir şöhret yapmıştı ki, ismini duyan, olduğu yerde korkudan titrerdi.

Genç yaştaki Ebû Zerr hazretleri bir gün, birdenbire değişerek mesleğini bırakıp haniflerden oldu. İslâm'ın henüz zuhur etmediği bir zamanda Allah yolunu tuttu. Öyle ki, etrafındakilere, 'Allah'tan başkasına ibadet edilmez. Putlara tapmayınız, onlardan hiçbir şey istemeyiniz!' demeye başladı. Böylece hak yolunu bulmuş ve lebbeyk demişti. Bu husustaki ifadesine göre, müslüman olmadan üç yıl evveline kadar kendine mahsus bir şekilde Allah'a ibadet ettiğini ifade etmiştir.

Ebû Zerr (r.a.), İslâm daha duyulmadan hakkın dâvetine cevap veren ve ruhen iman eden büyük sahâbîlerden biridir.

Ebû Zerr hazretlerinin İslâm ile müşerref olması başlı başına bir olaydır. Şöyle ki: .

-Bir gün, Gıfâroğulları kabilesine mensub bir kişi, Mekke'den kendi kabilesine döndüğünde doğru Ebû Zerr'e gitti ve Mekke'de bir zatın zuhur edip kendisinin peygamber olduğunu iddia ederek insanları yeni bir dine dâvet ettiğini ve Cenâb-ı Hakkın vahdâniyeti hakkında halka talimatta bulunduğunu haber verdi. Ve bu işi tahkik etmesini ilâve etti. Kabiledaşının vermiş olduğu bilgileri dikkatle dinleyen Hz. Ebû Zerr, karşısındakinin sözleri bittikten sonra:

'Cenâb-ı Hakka yemin ederim ki, bu zat, iyilikleri öğrenmeleri ve kötülüklerden sakınmaları için halka nasihatler yapmaktadır' dedi.

Bu konuşmadan kısa bir süre sonra Ebû Zerr Mekke'ye gitti. Bu sırada Hz. Muhammed'in Mekke'deki durumu çok kritik olduğundan, ashabı onu büyük bir titizlikle koruyor ve bulunduğu yeri hiç kimseye açıklamıyorlardı. Ebû Zerr Hz. Peygamber'i kime sorduysa bir cevap alamadı. Çaresiz Kâbe'ye gitti. Zemzem suyundan içerek biraz rahatladı. Tekrar Hz. Peygamber'i aramaya çıktı. Yine kimseden bir cevap alamadı. Bu arada tesadüfen karşısına çıkan Hz. Ali'ye sordu ise de yine bir cevap alamadı. Birkaç gün böyle geçti.

Nihâyet kendisinin Rasûlullah'ın nübüvvetini ve onu aradığı hususu Rasûlullah'a bildirilince önce şekli şemâili ve durumu tetkik edildi. Sonra zararsız bir kimse olduğu anlaşılınca Hz. Ali vasıtasıyla Hz. Peygamber'e götürüldü. Rasûlullah ile yaptığı kısa bir konuşma ve görüşmeden sonra kelime-i şehâdet getirerek İslâm'a girdi. Artık bu günden itibaren bütün kuvvet ve kudretiyle bütün aşk ve şevkiyle, bütün cesaret ve şecâatiyle İslâm'ı yaymaya ve öğretmeye başladı. Ebû Zerr (r.a.) kardeşi Uneys (veya Enis'in) de İslâm'a girmesini sağladı. Kabilesinde de İslâm'a dâvet faâliyetlerine girişti ve birçoğu onun eliyle müslüman oldu. Hz. Peygamber'in Medine'ye hicretinden sonra meydana gelen Bedir, Uhud, Hendek ve diğer gazvelere katıldı. Tebük gazvesinde İslâm ordusu hazırlandığı zaman Ebû Zerr gecikmiş; devesinin bitkinliğine rağmen Rasûlullah'ın ardından yürüyerek Tebük seferine katılmıştı. Mekke fethi sırasında kendi kabilesinin sancaktarlığını yapmıştır. Ebû Zerr (r.a.) tabiaten fakir, zâhid ve inzivâyı seven bir sahâbî idi. Dünyaya hiç değer vermezdi. Bundan dolayı Hz. Peygamber (s.a.s.) kendisine Mesîhu'l-İslâm lâkabını takmıştı. Nitekim Ebû Zerr (r.a.), Rasûlullah'ın irtihâlinden sonra bu lâkaba uygun olarak dünya ile alâkasını tamamen keserek inzivâya çekildi. Medine'nin bağı bahçesi onun için bir harabeden başka birşey değildi. Hele Hz. Ebû Bekir (r.a.) de vefât edince Ebû Zerr (r.a.) tamamen içine kapandı. Yüreğindeki acılara tahammül edemez hale geldi. Medine'den ayrılıp Şam'a yerleşti.

Hz. Osman (r.a.) devrinde fetih hareketleri oldukça genişlemiş ve bu yüzden fethedilen bölgelerin gelenekleri de İslâm'a etki etmeye başlamıştı. Bunun neticesi olarak emirler, sâdelikten ayrılarak dünyevî bir yaşantının içerisine girmişlerdi. Saraylar, köşkler, konaklar yapılmaya. Hizmetçiler tutularak işler onlara gördürülmeye başlanmıştı. Rasûlullah'ın, Hz. Ebû Bekir ve Hz. Ömer devrinin sâdeliği unutulmuştu. Bu sâdeliği unutmayanlardan birisi de Ebû Zerr (r.a.) idi. O, sâde yaşayışını sürdürmekte ısrâr ediyordu. Mal ve servet biriktirme hırsı yoktu. Debdebeli bir hayat tarzını seçenlere gereken ikazları yapıyor; bu durumun onlara kötülükten başka birşey vermeyeceğini, bir gün bunların hesabının sorulacağını söylüyordu. Ve sık sık delil olarak: 'Altın ve gümüş depo edip Allah yolunda sarfetmeyenlere elim azabı müjdele...' meâlindeki âyeti okuyordu. Hz. Muâviye ve emirlerinin yaşantılarını sürekli eleştiriyordu. Bu yüzden Şam'da fesat çıkardığı iddiasıyla Ebû Zerr (r.a.), Hz. Osman (r.a.)'a şikâyet edildi. Hz. Osman, Ebû Zerr'i Medine'ye çağırdı. Hz. Ebû Zerr Medine'ye geldikten sonra Hz. Osman'a, 'Benim dünya malına ve dünya metama ihtiyacım yoktur!' diye haber gönderdi. Hz. Ebû Zerr'in Medine'ye gelişi halk üzerinde büyük bir tesir ve hayret icra etti. Fakat Ebû Zerr, Medine'de fazla kalmayarak Mekke civarında bulunan Rebeze mevkiine giderek oraya yerleşti. Onun bu hareketini Hz. Osman da tasvib etti. Hz. Osman ona birkaç koyun ve bir deve verip bunlarla geçimini sağlamasını söyledi.

Medine'de âsiler Hz. Osman aleyhine faâliyetlerde bulundukları zaman Ebû Zerr'i bu işe karıştırmak istedilerse de bir kenara çekilip âsilere bu fırsatı vermedi. Ebû Zerr, Rebeze'de çok sıkıntılı günler geçirdi. Evi harab olmuş, sırtında elbise kalmamıştı. Ailesi elbiseden bahsettikçe, o 'bana elbise değil, kefen lâzım' diyordu. Nihâyet hastalandı. Öleceğini anlayan eşi, kefeni dahi olmadığını söyleyerek ne yapacağını ve kendisini nasıl defnedeceğini hem düşünüyor ve hem de Ebû Zerr'e düşüncesini açıklıyordu. O ise yattığı hasta yatağından biraz doğrularak eşine, üzülmemesini, Mekke tarafından bir kâfile gelmedikçe ölmeyeceğini, zira bu kâfile ile gelen bir gencin kendisine kefen getireceğini anlatıp arada sırada hanımına 'Bak bakalım, ufukta toz bulutu görüyor musun' diyordu.

Nihâyet H. 31 (M. 651-652) yılında bir gün ufukta bir kervan gözüktü. Kervan konakladıktan kısa bir süre sonra Hz. Ebû Zerr dâr-ı bekâ'ya göçtü. Ensâr'dan bir genç gelip onu kefenledi ve cenaze namazını kıldırarak Rebeze'ye defnetti (Hayreddin Zirikli, el-A'lâm, II, 140).

Uzun boylu, esmer, geniş omuzlu ve saçları beyazlaşmış haliyle Hz. Ebû Zerr bir âbide gibi idi. Vefâtında geriye harab bir ev ile üç koyun ve birkaç keçiden başka birşey bırakmadı.

Ebû Zerr (r.a.), ashâb tarafından 'ilim deryası' sıfatıyla vasıflandırılmıştı. Çünkü bilgi edinmek için Hz. Peygamber'e sık sık sorular sorardı. İman, ihsan, emir, nehy, iyilik ve kötülük hakkında ne varsa hepsini Rasûlullah'a sorarak öğrenmişti. Her hareket ve işinde Resûl-i Ekrem'e tâbi olduğunu gösterirdi. Gayet kanaatkâr olup basit ve sâde yaşardı. Âbid, zâhid idi. Hakkı söylemekten çekinmez ve korkmaz idi. Ebû Musa el-Eş'âri'yi ise yaşayışından dolayı çok severdi ve ona, 'Sen, benim kardeşimsin' derdi.

Ebû Zerr (r.a.), yaratılıştan hak sever bir sahâbî idi. Ümmet arasında meydana gelen fitne ve fesatlara karışmaktan son derece sakınırdı. Hz. Osman'a muhâlif olmasına rağmen, etrafın sıkıştırmasına mukâbil bitaraf kalmıştır. Hz. Osman'a ve Hz. Muâviye'ye muhâlif olarak tanınırdı. Fakat bütün bu muhâlefetlerine rağmen onlara karşı gelmedi. Kendisine arzu etmediği birşey teklif edildiği zaman, zâhidlere mahsus bir edâ ile ve güler yüzle, hoş sohbetliğini de ileri sürerek reddederdi. Ebû Zerr, pek az sayıda fetvâ vermiştir. Zira bu hususta çok titiz davranırdı. Ancak haklı bir meselede halifeye karşı gelmekten çekinmezdi. Hz. Ebû Zerr'in oğlu, sağlığında vefât etmişti. Geriye yalnız bir eşi ve bir kızı kalmıştı (M. Asım Köksal, İslâm Tarihi, Mekke Devri, s.177-180).

yozgatnur66