Þii mezhebinin on iki imam düþüncesi

 

Okurumuz:Þii mezhebine göre Sünni mezhebi imamlara inanmýyor. Onlarý imam kabul etmiyor. Etmedikleri için onlarýn namazlarý, oruclarý batýldýr diyor?. Bunu anlatabilir misiniz?

  Bugün, gerek inançlarý, gerekse yaþayýþlarýndaki pek çok farklý hareketlerinden dolayý Ehl-i Sünnetin dýþýnda bir fýrka olarak Þiîler; Gâliye, Zeydiye ve Ýmamiye gibi birkaç sýnýfa ayrýlsalar da, günümüzde Þiî denince, umumiyetle Ýmâmiye anlaþýlmaktadýr.

Bunlar, Peygamberimizin (a.s.m.) dâr-ý bekaya irtihalinden sonra Hz. Ali (r.a.) ve sýrasýyla iki oðlu ile torunlarýný Allah’ýn emri, Resulullahýn tayini ve vasiyeti ile meþru imam (halife) kabul eder ve böylece on iki Ýmama inanmayý imânî bir rükün olarak görürler.

Ýþte bu fýrka, imam olarak sadece on iki Ýmamý kabul ettiklerinden dolayý “Ýsnâ Aþeriyye (onikiciler)”, imamlara inanmayý îmânýn þartlarýndan birisi olarak kabul ettiklerinden dolayý da “Ýmâmiye” denmektedir. Hem itikat, hem de ibadet ve muamelâtta Ýmam Cafer Sâdýk’ýn görüþlerine dayandýklarý için “Caferiyye” adý verilmektedir.

Baþta Þah Ýsmail olmak üzere pek çok kimselerin siyasî maksatlarýna âlet edilerek renkten renge giren Ýmâmiye fýrkasý, zamanla itikat bakýmýndan Mûtezile ve Müþebbihe gibi bâtýl mezhepleri de benimsemiþlerdir. Esasen Ýmamiye, on ikinci imam olarak kabul edilen Muhammed el-Mehdî’nin gizlendiði inancýndan sonra bir mezhep ve sistem olarak tesis edilmiþtir. Bu zamandan sonra da, Ýmamiyenin görüþü bütün olarak ortaya çýkmýþ, daha sonra tayin edilen imamlarýn ve takip edilecek durum hakkýnda da esaslar kesinlik kazanmýþtýr.

Þiîler, imametin, yani halifeliðin, Ehl-i Sünnetin kabul ettiði gibi, Müslümanlarýn istek ve seçimine býrakýlabilecek “küçük” iþlerden olmadýðý görüþündedirler. Onlara göre zaten imamet, dinin aslýnda bulunan bir rükündür ve îman esaslarý arasýnda yer alýr. Bundan dolayý bir Þiiler nasýl Allah’a, peygamberlere ve âhiret gününe îman ediyorlarsa, ayný þekilde imamýn mevcudiyetine de inanmak zorundadýrlar.

Bu inanca göre, imamlar aynen peygamberler gibi mâsumdurlar; ne küçük, ne büyük hiçbir günah iþlemezler, zulmetmezler; onlarý tanýmayan kimse küfre girer.

Hattâ, “Onlarýn emirleri Allah’ýn emirleridir; nehiyleri de Onun nehyidir. Onlara itaat, Allah’a itaattir, onlara isyan Allah’a isyandýr.”

Þiîler mutlak imam olarak on iki imamý kabul ederler. Son imam, yâni “Mehdi-i Muntazýr, Beklenen Mehdî”nin gizlenmesinden sonra, o tekrar dönünceye kadar onun vazifesini görecek “müçtehidler” de ayný þekilde imamýn bütün selahiyetlerine sahip birer vekil hükmündedir.

Bugün Ýmamiyeliði resmî bir mezhep olarak kabul eden Ýran, dinî selâhiyetleri haiz imamlýk vazifesini de “Âyetullahi’l-Uzmâ”ya vermiþtir. Bunun için bu “imam”a mutlak sûrette itaat gerekmektedir. Ona karþý gelmek Allah’a ve Peygambere karþý gelmek gibidir. “Ýran’ýn resmî dini Ýslâm ve Ýsnâ Aþerî Câferî mezhebidir. Ve bu madde ebediyyen deðiþtirilmez” þeklinde yer alan Ýran Anayasasýnda “On iki Ýmama” inanma mühim bir esas olarak kabul edilmektedir.1

Þiiler tarafýndan bu þekilde görülen imamet meselesi, Ehl-i Sünnete göre, kesinlikle dinin usulü arasýnda yer almaz. Ýmam, yani halife, Müslümanlarýn meþvereti ve seçimi ile iþbaþýna gelir. Din ve dünya iþlerinde belli vasýflarý taþýyan herhangi bir þahýs Müslümanlarýn idaresini üstlenebilir. Hiçbir þekilde mâsum ve günahsýz olamaz.

Ehl-i Sünnetin On iki Ýmama bakýþýna gelince; Peygamberimizin mübarek neslinden gelen Hz. Ali’nin dýþýndaki onbir imam fazilet, takva ve mânevî mertebe olarak büyük veli ve kutubtur.Bediüzzaman, “ümmetimin âlimleri Beni Ýsrâil peygamberleri” gibidir hadisinin sýrrýna mazhar olan zatlarý sayarken, oniki imamý da zikrederek þöyle demektedir:

“Salâvatlarla Âl-i Ýbrahim Aleyhisselâma mukabil Âl-i Muhammed Aleyhisselâtü vesselâmýn içindeki büyük evliya (r.a.) ve Ali (r.a.) ve Hasan (r.a.) ve Hüseyin (r.a.) ve ehl-i Beytin Oniki Ýmamý ve Gavs-ý Âzam (k.s.) ve Ahmed-i Rüfâî (k.s.), Ahmed-i Bedevî (k.s.), Ýbrahim-i Dessûkî (k.s.), Ebu’l-Hasan-ý Þâzelî gibi aktaplar ve imamlar...”2

Yine baþka bir ifâdesinde, “Ehl-i hakikat baþta Eimme-i Erbaa [dört mezhep imamý> ve Ehl-i Beytin Eimme-i Ýsnâ Aþer [Oniki Ýmam> olarak Ehl-i Sünnet”3 diyerek On iki Ýmamýn mânevî makamlarýný kabul etmektedir.Zaten Hz. Ali’den ve Hz. Hasan’ýn altý aylýk halifeliðinden baþka, diðer imamlar halifelik yapmamýþlardýr. Ýþte Ehl-i Sünnetin esas olarak Oniki Ýmam hakkýndaki görüþü bu merkezdedir.Oniki Ýmam þu zatlardýr: Hz. Ali, Hz. Hasan, Hz. Hüseyin, Ali bin Hüseyin, Muhammed Bâkýr, Câfer-i Sâdýk, Musâ Kâzým, Ali Rýza, Muhammed Takî, Ali Nakî, Hasan Askerî ve Muhammed Mehdî (Allah hepsinden razý olsun.)

1. Çaðýmýzda hîkâdî Ýslâm mezhepleri, s. 118-139; Muvazzah îlm-i Kelam,
s. 24-25.
2. Þualar, s. 527.
3. Emirdað Lahikasý, 1:201

Mehmed Paksu Çaðýn Getirdiði Sorular'DAN ÝKTÝBASEN EKLENÝLKMÝÞTÝR!

yozgatnur66

Ayný dinin mensuplarý niçin dinde ihtilaf etmiþ ve 73 fýrkaya bölünmüþlerdir?

  Ebû Hüreyre’nin (ra) ve Abdullah bin Amr’in (ra) ayrý ayrý rivayetleriyle Peygamber Efendimiz’in (asm) “Ümmetin yetmiþ üç fýrkaya bölüneceðini, bunlardan yalnýz birinin kurtuluþ fýrkasý olacaðýný” beyan buyurduðunu Dârimî’nin Siyerinden, Tirmizî’nin Süneninden, Süyûtî’nin Câmiü’s-Saðir’inden öðreniyoruz. Hadis þöyledir: “Ýsrailoðullarýnýn baþýna gelen her þey, pabucun pabuca denkliði gibi, týpa týp ümmetimin baþýna da gelecektir. Ýsrailoðullarý yetmiþ iki fýrkaya ayrýlmýþlardý. Ümmetim ise yetmiþ üç fýrkaya ayrýlacaktýr. Onlardan bir fýrkanýn dýþýnda hepsi Cehennem’dedir.”

Ashab-ý Kiram sordu: “Ya Resûlallah! O kurtulan fýrka kimlerdir?”

Peygamber Efendimiz (asm):

“Benim ve ashabýmýn yolu üzere olanlardýr” buyurdu.1

Kurtulan fýrkanýn, bire bir Peygamber Efendimiz’in (asm) ve ashabýnýn yolundan giden fýrka olduðu hadisin açýk ifadesinden anlaþýlýyor. Baþlangýçtan günümüze fýkýhta, itikatta, ahlâkta, tasavvufta ve muhtelif ilmî ve meslekî dallarda çok zengin kurum ve kuruluþlarýyla Kur’ân’ý Sünnet üzere yorumlayan, doðru içtihatlar yapan, doðru Ýslâmiyet’i hayata aktaran ve kendilerine “Ehl-i Sünnet ve’l-Cemaat” denilen geniþ fýrkanýn, Hadis-i Þerifin tanýmladýðý, tasvip ettiði ve müjdelediði kurtuluþ fýrkasýndan olmaya istihkaký ve istidadý vardýr. Sünnetten veya doðru Ýslâmiyet’ten þöyle veya böyle sapmýþ olan fýrkalar ise bu hadisin tokadýna mazhardýrlar.

Rehber ve kýlavuz olarak sünneti öne alan ve Kur’ân’ý sünnet ölçüleriyle algýlayan mezheplerin, meþreplerin, mesleklerin, cemaatlerin ve gruplarýn ise, tamamýnýn—Allah’ýn izniyle—hadisin tebrik ettiði “kurtulan fýrkadan” olduklarýný rahmet-i Ýlahiye’den umuyoruz.

Haþiye:
1- Câmiü’s-Saðîr, 3/3292; Tirmizî, Ýman, 18