E� Olma Sorumlulu�u

16/5/2008 � Kategori: Aile ve Kadin

E� Olma Sorumlulu�u

�nsanlar�n hayalini y�llarca s�cac�k bir yuva �zlemi s�sler. Y�llar bunun i�in harcan�r.

D�nyadaki cenneti ya�aman�n �zlemidir belki de bu. ��nk� evlilikte arzulanan �artlar asgar� sa�lanabilmi� ise sonras� kolayla��r. Zira hi� kimse bug�n evleneyim, yar�n ayr�l�r�m d��ncesiyle imza atmaz. �stenilen bir �m�r boyu ayn� yast��a ba� koyabilmektir. E�imiz, evde�imiz dedi�imizle; Allah’�n hediyesi �mr�, art�s� ve eksisiyle payla�abilmektir. Hayat�n tatl� y�k�n�n ta��nmas�n�n iki tarafl� oldu�unu s�ylemi�tir atalar�m�z. Bunu da ‘hayat iki kulplu kazand�r. Tek kulpundan ta��nmaz’ diyerek vecize etmi�lerdir.

�yleyse e� olma sorumlulu�unu iyi alg�lamak ya da do�ru okumak gerekiyor. Sorumluluk; bireyin kendi davran��lar�n�n veya kendi yetki alan�na giren herhangi bir olay�n sonu�lar�n� �stlenmesidir. Evlilik dedi�imiz olay da e� olma sorumlulu�uyla davranmak ya da davranmamaktan ge�iyor. Evlilik bir kurumdur; bu kurumda organize olmaktan, d�zen ve tertipten s�z etmek m�mk�nd�r.

Aile kurumunun i�leyi�inde, korunmas�nda kad�n�n da sorumluluklar� vard�r/olmal�d�r. ��nk� yuva ortakt�r onunla ilgili hak, yetki ve g�revler ortakt�r.

Demek oluyor ki, e�lerin birbirlerine �ahsiyetlerini paketleyip vermeleri beklenmemeli, ortak noktalarda bulu�abilme ve anlay�� esas kabul edilmeli. �iftler birbirlerine sevgi, sayg�, g�venle ba�l� olmal�d�r. Her ikisi de evliliklerinde ve evlerinde en do�ru insanla birlikte olduklar�n�n mutlulu�unu hayata aktarabilmeliler. Birlikte var�z demenin g�zelli�ini ya�amal�lar. Bunun i�in yap�lacak neler var bunu da bilmek gerekiyor.

Ailede payla��m �nemsenmeli, e�ler birbirlerine a��k olmal�, isti�are �nemsenmeli, problemle kar��la��nca ��z�m� kendileri �retecek olgunlu�a eri�menin yollar� ��renilmelidir!

Hepsinden �nemlisi e�ler birbirleri i�in var olduklar�n� asla unutmamal�lar. �ocuklar ki, evlilikte temeli sa�lamla�t�ran �nemli etkenlerdendir. Kay�n valide ve kay�n pederler b�y�k olarak sayg� ve h�rmete lay�kt�r. E�er e�ler birlikteli�i iyi y�netebilirse herkes mutlu olur. Demek ki, bunun i�in bir emek sarf ediliyor. Verilen eme�in kar��l�� e�ler taraf�ndan g�rmezden gelinmemeli; ho�luk, g�zellik, memnuniyet i�in herkes kendi eme�ine sahip ��kmal� ki, kar��l�� gelsin.

Kad�n olarak da erkek olarak da aile olmak bilgi istiyor ki, herkes yerini bilsin.

Herkes birbirinin fark�nda olmal�. Birlikte bir sofrada yemek yemenin hazz�n� ya�amal�y�z...

E�ler birbiriyle iyi ge�inmek, g�zel muamele etmek, de�er vermek, yekdi�erinin y�k�n� �ekmek, me�ru olan ihtiya�lar� gidermek sorumlulu�undad�r. Yine birbirlerine olan sayg�lar�n� kaybetmeyecek s�z ve davran��lardan (�aka bile olsa) ka��nmak. Birlikte e�lenmek, bir tatl� tebess�m� birbirlerinden esirgememek. Harcamalarda �l��y� ka��rmamak, mutedil olmak. Bu ba�lamda da e�ler sorumluluklar�n� iyi ta��yabilmelidir.

�ffet ve nezahet sadece kad�nda meziyet olarak alg�lanmamal�, erke�in de kad�n kadar afif olmas� g�z ard� edilmemelidir. K�lt�r�m�zde, ‘eline, beline, diline sahip olmakla’ bu form�le edilmi�tir. Demek ki e�ler, birbirlerini ta��yacak olgunlu�a sahip olmal�lar.

E�ler birbirlerine neyi, ne zaman, nas�l s�yleyeceklerini de iyi tayin etmelidirler. Bu hususta Hz. �i�e bize iyi bir modeldir.

‘Onlarla g�zel ge�inin’ (Nisa, 19) ��d�n� hayat�na aktaran Peygamber (s.a.s.) de:

‘Sizin en hay�rl�n�z e�ine en hay�rl� olan�n�zd�r’ buyurarak �l��y� koymu�tur. E�ler yapabildiklerini hay�rla yapmaktan gocunmamal�d�r. Ailede �ocuklar�n bak�m�, yeti�tirilmesi de e�lerin hem haklar� hem de sorumluluklar� dahilindedir. �ocuklar�n zihnen, ruhen ve bedenen sa�l�kl� yeti�tirilmesinde de anne-baba ayn� �ekilde sorumludur. Bu hassas sorumlulu�un iyi sonu� vermesi ayn� zamanda e�lerin iyi yeti�mi� olmas�na ve geli�meye, ��renmeye a��k olmalar�na da ba�l�d�r. Kendimizin en iyi yapt�klar�n� �l�� al�r isek, daha sa�l�kl� ileti�im kurma ve ba�arma imk�n�m�z olur. Bunu da ihmal etmemeli e�ler.

Ha�iye-Dipnot:

Bu yaz�, Diyanet Ayl�k Avrupa Dergisi 2008 May�s say�s�nda yay�nlanm��t�r.

yozgatnur66

Kal�c� Ba�lant� Yorum (0) Yorum yaz!

Kad�nlara �badetlerde Getirilen Kolayl�klar

7/2/2008 � Kategori: Aile ve Kadin

Kad�nlara �badetlerde Getirilen Kolayl�klar

�slam� emir ve yasaklar� �stlenmede erkekle kad�n aras�nda �nemli bir ayr�l�k yoktur. Ancak kimi ibadetlerde ya da ibadetin yap�l�� eklinde kad�n lehine baz� kolayl�klar�n getirildi�i g�r�l�r. Bunlar� namaz, oru�, hac, zekat ve cihad gibi ibadetler �zerinde belirlemeye �al��aca��z.

1) Namaz:
Kad�nlar be� vakit namazla y�k�ml� olmakla birlikte cuma, bayram ve cenaze namazlar�ndan muaf tutulmu�lard�r. Be� vakit namaz� cemaatle k�lmak yerine, evde k�lmalar�n�n �st�n tutulmas� ba�ka bir kolayl�kt�r. Namazlarda, kad�nlar�n erkeklerden farkl� olarak yapt�klar� fiil ve davran��lar� �u �ekilde �zetleyebiliriz.
Abdest veya boy abdesti almada iki cins aras�nda �nemli bir ayr�l�k yoktur. Ancak sa�lar� uzun kad�nlar�n boy abdesti al�rken, meliklerini s�k�p sarkan sa�lar�n� y�kamalar� gerekmez. Belki suyun sa� diplerine, yani ba��n deri k�sm�na ula�mas� yeterlidir. (bk. M�slim, Hayz, 58; Ebu Davud, Tahare, 120; D�nd�ren, Delilleriyle islam ilmihali, �stanbul 1991, s: 168.)

Kad�nlar�n namaz i�in ezan ve kamet okuma zorunlulu�u yoktur. Bu y�zden kad�n�n okuyaca�� bir ezan iade edilmelidir.

Namazda, erkeklerin yaln�z g�bek ile diz kapak aras�n� �rtmeleri farz iken, kad�nlar�n el, y�z ve topuktan a�a�� ayaklar� d��nda t�m bedenlerini bolca bir giysi ile �rtmeleri gerekir.

Kad�nlar, ba�lang�� tekbirini al�rken ellerini, parmak u�lar� omuz hizas�na gelecek kadar kald�r�r ve ellerini g��sleri �st�ne ba�larlar. Bu durum, onlar�n daha iyi �rt�nmelerine yard�mc� olur.

Ruk�da, kad�nlar ellerini dizleri �zerine koymakla yetinirler. Yine rukuda erkekler bacaklar�n� dik tutarken, kad�nlar�n dizleri biraz b�k�k bulunur ve buna ba�l� olarak, onlar�n arkalar� da biraz yukar�ya meyilli bulunmu� olur. Secde aralar�nda veya birinci ya da son oturu�larda, kad�nlar sol ayaklar�n� sa� yanlar�na yat�k tutarak yere otururlar. Bu durum, onlar�n daha iyi �rt�nmesine yard�mc� olur.

Hz. Peygamber d�neminde erkekler gibi kad�nlar da be� vakit namaz� cemaatle k�lmak �zere mescide gidiyordu. Allah'�n Ras�l� ashab�na namaza ��kmak isteyen kad�nlara engel olunmamas�n� bildirmi�tir. (bk. M�slim, Salal, 135, 138, 140; Eb� Davud, Salat, 52; ibn Mace, Mukaddime, 2; A.b. Hanbel, l, 40, II, 43, 90, 140.) Ancak bununla birlikte; "kad�nlar�n en hay�rl�s�, mescidi, evlerinin i�i oland�r." (A.b. Hanbel, VI, 297, 301.) buyurarak, kad�nlar�n ibadetlerini evlerinde yapmalar�n�n daha faziletli oldu�una i�aret etmi�tir.

Bu duruma g�re, kad�nlar namaz i�in mescide gitmekle, evde k�lmak aras�nda serbest b�rak�lm��, ancak namaz i�in cemaate kat�lmak isteyen kad�nlara da engel olunmamas� istenmi�tir.

Bu y�zden mezhep m�ctehitleri kad�nlar�n cemaate ��kmalar�n� "fitne korkusu" ile birlikte de�erlendirerek, kimileri kad�n� tam olarak evdeki ibadete y�neltmi�, kimisi ise cemaate �artl� ��k�� caiz g�rm��t�r. Mesela; Eb� Hanife'ye g�re ya�l� kad�nlar sabah, ak�am ve yats� namazlar�na devam edebilir. ��le ve ikindi namazlar� ise baz� fas�klar�n da kat�l�m� ile kad�nlar i�in fitneye yol a�abilir. Ebu Yusuf ve �mam Muhammed ise ya�l� kad�nlar�n b�t�n vakit namazlar�na kat�lmas�n� caiz g�rm��t�r.
Sonraki hanef� fakihleri zaman�n bozulmas� nedeniyle kad�nlar�n cuma ve bayram namazlar�na kat�lmalar�n� mekruh saym��lard�r. (bk. �bn�'l-Humam.'a.g.e., I, 529; el-Meydani, el-L�bab, l, 83; �bn Abid�n, a.g.e., l, 529; D�nd�ren, a.g.e., s: 293; 294.) Bununla birlikte bu namazJara kat�l�rlarsa namazlar� ge�erli olur ve ayr�ca ��le namaz� gerekmez.

Erkekler bulunmaks�z�n kad�nlar�n yaln�z ba��na cemaat olu�turup namaz k�lmalar� mekruhtur. Bununla birlikte cemaat yapmak isterlerse imam olacak kad�n, aralar�nda durur, ileri ge�mez, ancak bu mekruhtur. Kad�nlar�n kendi aralar�nda cemaat olu�turmak yerine evlerinde tek ba��na k�lmalar� daha faziletlidir. Hz. Peygamber ��yle buyurmu�tur: "Kad�n�n namaz�n� evinde k�lmas� d��ar�da k�lmas�ndan daha faziletlidir. �� odas�nda k�lmas� da evin di�er k�s�mlar�nda k�lmas�ndan daha faziletlidir." (Eb� Davud, Salat, 53,199.) Di�er yandan cenaze namaz� tekrarlanmayan bir namaz oldu�u i�in kad�nlar cemaat� taraf�ndan da k�l�nabilir.

Kad�n ay halinde veya lohusal�k g�nlerinde namaz k�lmaz. Bu g�nlere rastlayan namazlar d��m�� olur. Allah el�isi, Fat�ma binti Eb� Hubey�'e ��yle, buyurmu�tur: "Hay�z g�rd��n zaman namaz� b�rak." (Buhar�, Hayz, 19, 24, Vud�, 63; M�slim, Hayz, 62.) Yine ayba�� veya lohusa olan kad�n ramazan orucunu tutmaz ve daha sonra kaza eder. Hz. Ai�e'den ��yle dedi�i nakledilmi�tir: "Biz Rasulullah devrinde adet g�r�yorduk. Namaz� kaza etmekle emrolunmad��m�z halde tutamad��m�z orucu kaza etmekle emrolunuyorduk." (Buhar�, Hayz, 20; Ebu Davud, Tahare, 104.) Yine hay�zl� kad�n hacc'da tavaf yapamaz. ( Buhar�, Hayz, 1,7, Hacc, 71, Edah�, 3, 10; M�slim, Hacc, 119,120.) Kur'an-� Ker�m okuyamaz (el-Vak�a, 56/79; Tirmiz�, Tahare, 98; �bn Mace, Tahare, 105.) mescide giremez (�bn Mace, Tahare, 92; Darim�, Vudu, 116.) e�i ile cinsel ili�kide bulunamaz (el-Bakara, 2/222.) ve e�i onu bo�ayamaz. (bk. et-Talak, 65/1; el-Kasan�, Bedayiu's- Sanayi', l, 44; �bn�'l-H�mam, a.g.e., l, 54,57, 61; �bn Abid�n, a.g.e., l, 158 vd.) Bununla birlikte �o�unlu�a g�re bo�ama tasarrufu ge�erli olur.

2) Oru�:

Farz, vacip, s�nnet veya nafile oru� tutma bak�m�ndan erkekle kad�n aras�nda bir ayr�l�k yoktur. Kad�n da erginlik �a��ndan itibaren oru� ibadetiyle y�k�ml� olur. Ancak hay�z ve nifas halinde bulunan bir kad�n�n tutaca�� oru� ge�erli de�ildir. B�yle bir kad�n ramazanda tutamad�� oru�lar� daha sonra kaza eder. Di�er yandan adet halinde iken geceleyin oruca niyet eden kad�n, ikinci fecirden �nce temizlenmi� otursa, orucu sahih olur. B�yle bir kad�n, mesela sular kesildi�i veya ba�ka bir nedenle boy abdesti almaya f�rsat bulamay�p, ikinci fecirden sonra y�kansa da orucuna zarar gelmez. Nitekim �mm� Seleme (r. anha)'dan ��yle dedi�i nakledilmi�tir: "Rasulullah (s.a.s) ihtilamdan dolay� de�il, cinsel tekarr�b nedeniyle c�n�p olarak sabahlar, sonra orucunu bozmaz, kazas�n� yapmazd�." (M�slim, S�yam, 77; bk. A.b. Hanbel, VI, 34, 36, 38, 67; kr�. el-Bakara, 2/187; Buhar�, Savm, 22, 35; M�slim, S�yam, 75-78; �bn Mace, S�yam 27; Malik, Muvatta', S�yam, 11.) Bununla birlikte sabah vakti girmezden �nce c�n�pl�k, hay�z ve nifastan temizlenmek m�stehap say�lm��t�r. ��nk� Hz. Peygamber'in, �mmetine kolayl�k i�in gusl� sabah vaktine kadar geciktirmi� olabilece�ini unutmamak gerekir.

Ramazanda gebe veya emzikli olan kad�nlar�n kendilerine veya �ocuklar�na bir zarar gelmesinden korkmalar� halinde oru� tutmamalar� mubaht�r. Daha sonra bunlar� kaza ederler. Delil; hasta ve yolcuya oru� tutmama ruhsat� veren ayetle (el-Bakara, 2/184.) �u hadistir: "Allah� Teala yolcudan orucu ve namaz�n yar�s�n� kald�rm��t�r; gebe veya emzikli kad�nlardan da orucu kald�rm��t�r." (Nesa�, S�yam, 50, 51, 62; �bn Mace, S�yam, 3, 50; Tirmiz�, Edah�, 10; A. b. Hanbel, II, 183.)
Bir kad�n altm�� g�n keffaret orucunu tutarken ayba�� veya lohusal�k durumu olsa, orucu keser ve temizlendi�i g�nden itibaren, kalan g�nleri tamamlar. (bk. D�nd�ren, a.g.e., s: 459, 462, 463.)

Hanef�ler d��ndaki �o�unluk m�ctehitlere g�re, kazaya b�rak�lan oru�lar, bir y�l i�inde kaza edilmezse, bundan sonra kazaya ek olarak herg�n i�in bir fidye de vermek gerekir. ��te kazaya orucu kalan kad�n olur ve ayba�� veya lohusal�k gibi bir �z�r nedeniyle kaza bir y�l sonraya kalm�� bulunursa fidye gerekmez.

Kad�nlar�n itikaf� kendi evlerinde mescid edinecekleri bir odada olur. Buras� onlar i�in bir mescid say�l�r. Kad�n�n d��ar�daki bir mescidde itikaf� caiz ise de kerahetten hali de�ildir. Onlar�n evlerindeki ibadeti daha faziletli oldu�u gibi, evde itikatlar� da daha faziletlidir. (bk. D�nd�ren, a.g.e., s: 475 vd.)

3) Hac:

Hac, �artlar�n� ta��yan erkek ve kad�n m�'minlere farzd�r. Beden sa�l��, maddi g�� ve yol g�venli�i yan�nda, kad�nlar i�in ayr�ca yol arkada��n�n bulunmas�, bo�anma veya �l�m iddetlisi olmamas� da gereklidir. Bu son �artlar� ta��mayan kad�na hac farz olmaz. Hadislerde ��yle buyurulmu�tur: "Kad�n, yan�nda mahremi bulunmad�k�a �� g�nden fazla yolculuk yapamaz." (M�slim, Hacc, 413-424; Buhar�, Taks�r, 4, Mescidu Mekke, 6, Sayd, 26, Savm, 67; Ebu Davud, Menasik, 2; Tirmiz�, Rada, 15; Darim�, �sti'zan, 46; ibn Mace, menasik, 7; Malik, Muvatta, �sti'zan, 37.) "Bir kad�n yan�nda kocas� bulunmad�k�a hac yapmas�n." (Buhar�, Mescidu Mekke, 6, Sayd, 26, Savm, 67; Ebu Davud Menas�k, 2; Tirmiz�, Rada, 15; A. b. Hanbel, III, 34; e�-�evkan�, neyl�'l-Evtar, IV, 491.)

Bu duruma g�re, zengin olmak ve di�er �artlar� bulunmakla birlikte, yan�nda koca, o�ul, torun, karde�, baba, dede, s�t o�ul, s�t karde� ve kay�n peder gibi s�rekli evlenme yasa�� olan mahrem bir h�s�m� bulunmayan kad�na hac, bu �art�n ger�ekle�ece�i y�la kadar farz olmaz. �leriki y�llarda bu belirtilen h�s�mlardan birisi hacca gider ve onu da birlikte g�t�rmeyi �stlenirlerse kad�na o y�l hac farz olur. Aksi halde �artlar ger�ekle�meden �mr� ge�erse hac farizas� �st�nden d��er. Ancak b�yle bir kad�n art�k hacca gitmekten �mit kesince, kendi yerine hac vekili g�nderirse hacc�n sevab�na kavu�aca�� umulur.

�afi� ve Malikilere g�re ise kad�n, g�venilir kad�n arkada�lar� ile birlikte hac farizas�n� ifa edebilir. Hatta Malik�ler buna yaln�z g�venilir erkek veya erkek-kad�n kar��k topluluklar� da eklerler. Kad�n bunlarla birlikte de hacca gidebilir. Bu m�ctehitler; "Oraya gitmeye g�c� yeten herkese, Allah i�in Kabe'yi ziyaret edip hac etmek farzd�r" (Al-i imran, 3/97.) ayetinin genel anl----- dayan�rlar.
Ancak, Allah el�isi, kad�nlar�n yanlar�nda mahremi olmaks�z�n yolculu�a ��kmamas�n� bildirmesi �zerine, bir adam aya�a kalkarak; "Ey Allah'�n el�isi, kar�m hac yolculu�una ��kt�. Ben ise falanca gazveye yaz�ld�m. Hz. Peygamber ��yle buyurdu: "Git ve kar�nla birlikte haccet." (Buhar�, Nikah, 111,,Cihad, 140,181; M�slim, Hacc 424.)

Di�er yandan hac yapacak kad�n�n bo�anma veya kocas�n�n �l�m�nden dolay� iddetli olmamas� gerekir. �slam ya�l� olan veya kocas�ndan yeni bo�anm�� bulunan bir kad�n� o y�l hac ibadeti ile y�k�ml� tutmam��t�r. ��nk� iddetin yerini de�i�tirmek m�mk�n olmamakla birlikte hacc�n daha sonraki bir y�lda ifas� m�mk�nd�r. (bk. et-Talak, 65/1; ez-Z�hayl�, el-F�khu'l-�slami ve Edilletuh, Dima�k 1405/1985, III, 36,37.)
�o�unluk m�ctehitlere g�re koca, kar�s�n�n farz hacc�na engel olamaz, ��nk� hac, ilk y�k�ml�l�k y�l�nda (fevri) farz olmu�tur. �afi�lere g�re ise koca, kar�s�n� farz veya s�nnet hac'dan al�koyabilir. ��nk� kocan�n hakk� �ncelikli olup, hac �m�r boyu ifa edilebilir.

Hac veya umre i�in mikatta ihrama giren kad�nlar, giysilerini ��karmazlar, erkeklerde oldu�u gibi ba� ve ayaklar�n� a��k bulundurmazlar. Yaln�z y�zleri a��k bulunur, telbiye (lebbeyk duas�) yaparken seslerini y�kseltmezler.

Hay�zl� veya nifasl� kad�nlar�n da ihrama girerken temizlenmek gayesiyle boy abdesti almas� s�nnettir. Hadiste ��yle buyurulur: "Hay�zl� veya nifasl� kad�nlar boy abdesti al�r, ihrama girer ve Beytullah'� tavaf d��nda hacc�n b�t�n menasikini ifa ederler. (Tirmiz�, Hac, 98; Ebu Davud, Menasik, 9; A. b. Hanbel, l, 364.)

Hacc�n sonunda Mina'da �eytan ta�lad�kdan sonra erkekler Mekke'nin hareminde bayram�n ilk �� g�n�nden birinde sa�lar�n� keserek veya u�lar�ndan k�saltarak (bk. el-Hac, 22/29; el-Feth, 48/27.) ihramdan ��karken, kad�nlar sa�lar�n�n u�undan biraz keserek ihramdan ��km�� olurlar.

Kad�nlar�n, sa'y'dan (Safa ile Merve aras�nda yap�lan gidi�-geli�) �nce yap�lan tavaf�n ilk �� turunda (�avt) remel (omuzlar� silkerek �al�ml� y�r�me) yapmas� ve sa'y s�ras�nda iki ye�il direk aras�nda ko�arak y�r�mesi gerekmez.

Kad�n ihramda �� konuda erkekten ayr�l�r. Diki�li elbise giymek, mest giymek ve ba��n� �rtmek.

4) Zekat:

Zekat, erkekler gibi zengin olan kad�nlara da farzd�r. Kur'an-� Ker�min 28 ayetinde "Namaz k�l�n�z ve zekat veriniz" emri kad�nlar� da kapsar. Di�er yandan "M�'minlerin mallar�ndan zekat� al ki onlar� temizleyip, mallar�n� �o�alts�n" (el-Bakara, 2/10.) "Hasat g�n� �r�n�n hakk�n� �deyin" (et-Tevbe,9/103.) ayetlerinde de erkekle kad�n aras�nda bir ay�r�m yap�lmam��t�r. Genel olarak Hz. Peygamberin hadislerinde de durum b�yledir. Kad�nlar�n zekat y�k�ml�s� olduklar�n� g�steren �zel deliller de vard�r.

Amr b. �uayb babas� yolu ile dedesinden �u hadisi nakletmi�tir: "Yemenli bir kad�n k�z� ile birlikte Hz. Peygamber'in yan�na gelmi�ti. K�z�n�n kolunda iki tane alt�n bilezik vard�. Allah'�n Rasul� kad�na; "Bunlar�n zekat�n� veriyor musun?" diye sorunca, kad�n "hay�r" dedi. Hz. Peygamber; "K�yamet g�n�nde Y�ce Allah'�n bu iki bilezi�i senin koluna ate�ten bilezik olarak takmas�n� ister misin?" buyurdu. Bunun �zerine kad�n, bilezikleri k�z�n�n kolundan ��kar�p Allah el�isinin �n�ne b�rakt� ve ��yle dedi: "Bilezikler Allah ve Rasul�ne aittir." (Nesa�, Zekat, 69; Ebu Davud, S�nen, l, 358. Bu hadis zay�ft�r.)

Zekat y�k�ml�l�� i�in temel ihtiya�lardan ve bor�tan ba�ka nisap miktar� mala sahip olmak gerekir. Temel ihtiya� (havaic-i asliyye) kaps----- ise; oturulan ev, mutat ev e�yas�, nakil arac�, �zel k�t�phane �le kendisinin ve bakmakla y�k�ml� oldu�u aile bireylerinin bir ayl�k -sa�lam g�r�len ba�ka bir g�r��e g�re bir y�ll�k - mutat masraflar� girer. Bu belirtilenler zekat d��d�r. Ancak, kad�n�n ge�im harcamalar� kocas�n�n �zerine vacip oldu�u i�in, evli kad�n i�in bor�lar�na kar��l�k tutma d��nda temel ihtiya� olarak yedek ay�rmak gerekmez. Evli kad�na ait alt�n, g�m��, nakit para veya ticaret mal�, nisap (96 gram alt�n veya bunun kar��l�� kadar, nakit para veya ticaret mal� miktar�na ula��rsa ve �zerinden de bir y�l ge�mi� olursa kad�n zekat y�k�ml�s� olur.

Bekar veya dul bayanlar ise erkekler gibi temel ihtiya�lar� i�in yukar�da belirtti�imiz yedek ak�e ay�rma hakk�na sahiptir. Hesap �zerinde zekat d�� b�rak�lan miktar ayr�ld�ktan sonra geride nisap miktar�na ula�an alt�n, g�m��, nakit para vb. olur ve �zerinden de bir y�l ge�mi� bulunursa kad�n zekat y�k�ml�s� olur.

Malikilere g�re kad�n�n kullanmakta oldu�u alt�n veya g�m�� zinet tak�mlar�na zekat gerekmez. ��nk� Abdullah b. �mer'in (�. 73/692) k�zlar�na ve cariyelerine takt�� zinet e�yas�ndan zekat vermedi�i nakledilmi�tir. (Malik, el-M�devvene, l, 8, II, 22, 53.) �afi�lere g�re ise, kad�n�n normalin �st�nde zinet e�yas� �le, erke�e ait zinet e�yas�na zekat gerekir. Kad�n�n normal zinetleri ise zekata tabi olmaz. (e�-�iraz�, el-M�hezzeb, M�s�r, t.y., l, 158 vd.; e�-�irbin�, mu�n�'l-Muhta�, M�s�r, t.y., 390 vd.) Hanbel�lere g�re de kullan�lan alt�n ve g�m�� zinet e�yas�na zekat gerekmez. (�bn Kud�me, el-Mu�n�, III, 9-17)

Sonu� olarak, �slam'da kad�n kendi mal� �zerinde diledi�i tasarrufu yapma hakk�na sahiptir. Evlilikte de e�ler aras�nda "mal ayr�l�� rejimi" ge�erlidir. Bu y�zden kad�n, kocas�n�n serveti dikkate al�nmaks�z�n, ba��ms�z olarak zekat, ��r, fitre, keffaret, diyet vb. mal� sorumluluklar� bizzat �stlenmi� olur.

5) Cihad:

Cihad s�zl�kte; �al��mak, emek harcamak demektir. Bir terim olarak ise; d��manla yap�lan kutsal sava��; hak dine �a��r�p, kabul etmeyenlere kar�� mal ve canla sava�may� ifade eder.

D��manla sava� �ok sert bir m�cadeleyi kapsad��; �l�m, yaralanma, esirlik sava�lar�n ola�an sonucu bulundu�u i�in tarih boyunca genel olarak erkekler, sava�ta �nde olmu� ve kad�nlar�n�n �rz ve �ereflerini koruma gayesi de sava�larda etken olmu�tur.

�slam'da cihada kat�lanlara sa� olarak d�nerse "gaz�", �l�rse "�ehid" �nvan�n�n verilmesi ve m�cahidlere ahirette b�y�k ecirlerin verilece�inin bildirilmesi (bk. et-Tevbe, 9/111, es-Saf, 61/10-12) bu amelle kad�nlar�n da ilgilenmesine neden olmu�tur. Neb� (s.a.s) ��yle buyurmu�tur: "Allah ve Rasul� nezdinde, en faziletli amel cihad�r." (Buhar�, Edeb, 1; A. b. Hanbel, II, 32.) Abdullah b. Mes'ud (r. anhuma)n�n en faziletli amelin ne oldu�unu sormas� �zerine Hz. Peygamber ��yle cevap vermi�tir: "Vaktinde k�l�nan namaz, sonra ana-babaya iyilik, sonra Allah yolunda cihadd�r." (Buhar�, �man, 18, Mevak�t, 5, Tevh�d, 47,48, 56; M�slim, �man, 135,137-139; Tirmiz�, Birr, 2, Salat, 13)

Cihad�n g��l�klerine ra�men �e�itli gazvelerde kimi kad�n sahabilerin cihadlara kat�larak geri hizmetlerde bulunduklar�n� yukar�da a��klam��t�k. Cihad�n �ok b�y�k ecir kazand�rd��n� Allah Ras�l�nden ��renen kad�nlar, erkekler gibi cihada kat�lamay��lar�na �z�lm��ler ve kendileh i�in cihad�n yerini tutabilecek bir amelin olup olmad��n� sormu�lard�r. Hz. Peygamber bunun �zerine onlara; kad�nlar�n cihad�n�n hac ve umre oldu�unu" bildirmi�tir. (bk. Buhar�, Cihad, 62, Sayd, 26; �bn Mace, menasik, 8; A. b. Hanbel, VI, 67,68,71,75, 79,120.) Yani hac veya umre ziyareti yapan han�mlar�n d��manla cihada kat�lm�� gibi ecir kazanacaklar�n� haber vermi�tir. Ba�ka hadislerde; "Hac ne g�zel cihadd�r" (Buhar�, Cihad, 62) "Hac cihadd�r, umre ise tetavvu'dur" (�bn Mace, Menasik, 44.) buyurulmu�tur.

B) Kad�nlara Getirilen Mal� Kolayl�klar

�slam, aile fertleri aras�nda kendine has ekonomik, mal� ve sosyal bir denge kurmu�tur. Kad�n�n kocas� ve �ocuklar�n da babas� olan erkek ailenin t�m harcamalar�na tek ba��na �stlenmi�tir. Bu y�zden de kendisine �ocuklar�n e�itimi ve ailede disiplin konular�nda baz� velayet �st�nl�kleri verilirken, k�z karde�lerine g�re mirastan alaca�� pay artt�r�lm��, b�ylece kendisine ekonomik g�� kazand�r�lm��t�r. ��nk� e�inin, �ocuklar�n�n ve ailede yoksul d��en baz� yak�n h�s�mlar�n bak�m�n� �stlenen kimsenin b�yle bir deste�e ihtiyac� oldu�unda a��kl�k vard�r.

Evli olan kad�n ge�im harcamalar�n� kendi mal� olsa bile ondan kar��lamak zorunda de�ildir. Ona kocas� bakmak zorundad�r. Kur'an-� Ker�m'de ��yle buyurulur: "Onlar�n (annelerin) �rfe uygun olarak beslenmesi ve giyimi babaya aittir." (el-Bakara, 2/233) "�mkan� geni� olan nafakay� imkan�na g�re versin; r�zk� daralm�� bulunan da Allah'�n kendisine verdi�i kadar�ndan nafaka �desin." (et-Talak, 65/7.) "Onlar� (bo�ad��n�z kad�nlar�) g�c�n�z �l��s�nde oturdu�unuz yerin bir b�l�m�nde oturtun" (et-Talak, 65/6.)

Hadiste ��yle buyurulmu�tur: "E�lerinizin sizin �zerinizde durumlar�na uygun olarak yiyecek ve giyecek haklar� vard�r." (bk. Ebu Davud, Menasik, 56; �bn Mace, Menasik, 84; Darim�, Menasik, 34; A.b. Hanbel, V, 72.)

Bu duruma g�re kad�n evlenip kocas�n�n evine yerle�tikten sonra b�t�n yiyecek, giyecek ve mesken masraflar� kocaya aittir. Bunlar israfa ka�madan ve cimrilik de etmeden e�lerin sosyal seviyeleri dikkate al�narak kar��lan�r. Giyim i�in, ailenin durumuna g�re ve �slam'a uygun olan �rf ve adetler �l�� al�n�r. Kad�n�n biri yazl�k, di�eri k��l�k olmak �zere y�lda en az iki kat giysiye hakk� vard�r. Giyim kaps----- normal ev e�yas� da girer.

Koca, han�m�na, i�inde oturulmaya yeterli e�yas� bulunan, k�t� kom�ulu olmayan bir mesken sa�lamak zorundad�r.

Kad�n bak�ma muhta� oldu�u veya emsali kad�nlar�n hizmet�isi bulundu�u takdirde, hizmet�i tutulmas� da nafaka kaps----- girer. (bk. el-Kusan�, a.g.e., IV 14,15; �bn�'l-Humam, a.g.e., III, 321-339; el-fetava'l-Hindiyye, l, 544, vd.; �.N. Bilmen, Hukuki �slamiye ve �stilahat� F�khiyye Kamusu, II, 450; D�nd�ren, Delilleriyle, �slam Hukuku, �stanbul 1983, s: 294 vd.)

�ocuklar�n ge�im masraflar�n� da babalar�n�n kar��lamas� gerekir. �slam bu konuda anneye bir k�lfet y�klememi�tir. Ayette ��yle buyurulur; "E�er (�ocuklar�n�z�) sizin i�in onlar (anneleri) emzirirlerse, onlara emzirme �cretlerini tam olarak �deyin." (et-Talak, 65/6.) Burada, bo�anm�� bir kad�n�n iddet bittikten sonra kendi �ocu�unu emzirmesi durumunda �crete hak kazanaca��ndan s�z edilmektedir. Bu durum, �ocu�un ge�im masraflar�n�n babaya ait oldu�unu g�sterir.

Hz. Ai�e'den ��yle dedi�i nakledilmi�tir: Eb� S�fyan'�n kar�s� Hind binti Utbe, Ras�lullah (s.a.s)'�n huzuruna girdi ve: "Ey Allah'�n el�isi! Ebu S�fyan �ok cimri bir adamd�r. Benim kendime ve �ocuklar�ma yetecek kadar nafaka vermiyor. Onun mal�ndan haberi olmaks�z�n bize yetecek kadar bir �ey al�rsam, bana g�nah var m�d�r?" dedi. Hz. Peygamber: "Onun mal�ndan sana ve �ocuklar�na yetecek kadar�n� ma'ruf �ekilde alabilirsin" buyurdu. (Buhar�, Buy�; 95; Nesa�, Kudat, 31; �bn Mace, Ticarat, 65.)

Bu duruma g�re, bir baba erkek �ocu�una erginlik �a��na ula��ncaya veya i� ve meslek sahibi oluncaya kadar, k�z �ocu�una ise ya�� ne olursa olsun evleninceye kadar bakmak zorundad�r. K�z �ocu�u �al��maya zorlanamaz, fakat �slam'a uygun �artlar ta��yan bir i�te �al��rsa, masraflar� kendi gelirinden kar��lan�r. (bk. D�nd�ren, a.g.e., s: 307 vd. "Nafaka" mad. �amil �slam Ansik. V. 4 vd.) Kocas� �len veya bo�anan kad�n yeniden babas�n�n evine d�ner, babas� �lm��se s�radaki nesep h�sm�n�n bak�m� alt�na girer.

Erke�e yukar�da belirtti�imiz mal� y�k�ml�l�klere kar��l�k kad�ndan daha fazla miras verilmi�tir. Ayette ��yle buyurulur: "Allah size, �ocuklar�n�z hakk�nda, erke�e kad�n�n pay�n�n iki kat� miras vermenizi emreder." (en-Nisa, 4/11)

B�ylece bir erkek �ocu�un kendi k�z karde�leri ile birlikte miras�� olmas� durumunda k�z karde�inin iki kat� kadar pay almas� erke�e aile i�inde ekonomik g�� kazand�r�r. Bu durum onun �stlendi�i mal� y�k�ml�l�klerle dengelidir. Di�er yandan yine anne-baba, k�z karde� gibi nesep h�s�mlar�ndan yoksul d��enlere nafaka verme zorunlulu�unun olmas�, erke�in kad�na g�re daha �ok mala ihtiyac�n�n oldu�unu g�sterir.

Ha�iye-Dipnot:

Hamdi D�ND�REN, "Delilleriyle Aile �lmihali"

yozgatnur66

Kal�c� Ba�lant� Yorum (0) Yorum yaz!

Yuva Tutkusu ve Ya�ama Sevinci

7/1/2008 � Kategori: Aile ve Kadin

Yuva Tutkusu ve Ya�ama Sevinci

Adanm�� ruhlar i�in b�y�k tehlike oldu�u ifade edilen "h�neperestlik" ne demektir? Bu maraz, sadece erkekleri al�kadar eden bir hastal�k m�d�r? G�n�m�zde, g�nde on-onbe� saat �al��t�� halde i�ini evinde yapan insanlar�n varl�� da d��n�l�rse, h�neperestli�in �er�evesi nas�l belirlenmelidir?

"H�neperest", s�cak yuva ve c�v�l c�v�l �ocuklar sebebiyle evine a��r� ba�l� olan, hanesindeki huzurun ve rahat�n devam etmesi i�in gerekirse her �eyden vazge�meyi g�ze alan; bazen de rahata d��k�nl��nden dolay� d��ar�ya hi� ad�m atmayan, halk�n aras�na hi� kar��mayan ve insanlardan gelebilecek eziyetlerden ka�mak i�in kendisini adeta d�rt duvar aras�na hapseden insan demektir.

Ev Mahkumlar�

H�neperest tabirinde, bel�gat ilmi a��s�ndan "mahalli zikir, hali murad" s�z konusudur; bu s�z bir mecazd�r. Zira, bir insan�n h�neperest olmas�nda hanenin su�u bulunmad�� gibi ev halk�n�n g�nah� da yoktur. Ayr�ca h�neperestlik, evde uzun ya da k�sa kalma, i�ini kendi mekan�nda veya d��ar�da yapmayla da alakal� de�ildir. Dolay�s�yla, bu ifade ile, toplumdan kopmu�, iradesini rahat ve rehavete teslim etmi�, evinde kendine has bir d�nya kurup ona m�dahale edebilecek her �eye kar�� s�rt�n� d�nm��, bir k�s�m ihtiya�lar i�in d��ar� ��ksa bile yine g�z� evde olan ve ilk f�rsatta yeniden oraya kapanan, evde ak�amlay�p evde sabahlad��ndan insanlara fazla faydas� dokunmayan ve �mr�n� "h�cre-i saadet" bildi�i hanesinin duvarlar� aras�nda ge�iren insan kastedilmektedir.

D�nden bug�ne baz� insanlar, nefislerini tezkiye ve kalblerini tasfiye etmek i�in halvethanelere �ekilip inziva yapm��lard�r. Halvet�lik de bu anlay��tan do�up yay�lm��t�r. Ne var ki, i�inde ya�ad��m�z as�rda, s�rekli insanlar�n aras�nda bulunmak, onlardan gelecek s�k�nt�lara katlanmak ve bir manada celvet� olmak, inzivada Allah'a ula�mak i�in cehd � gayret g�stermekten daha sevapl� g�r�lm��t�r. �nsanlar�n dertlerine ortak olmak, ayn� zamanda sevin�lerini payla�mak ve hep yanlar�nda bulunarak onlar� ir�at etmek, bilhassa bu zaman diliminde �ok daha �nemli say�lm��t�r.

Bu a��dan, h�neperestlik, evine kapanma ve herkesten al�kay� kesme �eklindeki bir tecerr�d halinin ad�d�r; dolay�s�yla hem erkekler hem de bayanlarla al�kal�d�r. Evet, h�neperestlik maraz�, hem�irelerimiz i�in de �ok tehlikeli bir hastal�kt�r. Anne-babaya kar�� s�la-y� rahim vazifesinden arkada�l�k ba�lar�n� korumaya kadar �ok �nemli olan insan� irtibatlara de�er vermeme, insanlarla g�r��meme, e�-dostla biraraya gelmeme, evinin kap�lar�n� hi� kimseye a�mama ve kendi dar dairesinde ik�me etti�i mutluluk vesileleriyle yetinip b�t�n b�t�n �ahs� bir hayat s�rme �eklinde kendini g�steren h�neperestlik en az erkekler kadar kad�nlar� da mahveden bir illettir.

Tabii ki, bir kad�n, evine �ok de�er vermeli ve �oluk �ocu�una iyi bakmal�d�r; fakat, ailesini ihmal etmemenin yan� ba��nda, onun da toplum hayat� a��s�ndan baz� vazifeleri vard�r. O da, sohbet-i C�n�n meclislerine kat�lmal�, din� ve ilm� m�zakerelerde yer almal�, arkada�lar�yla beraber dersler yapmal�; bu arada i�tima� hayat�n ortak problemlerine �areler aramal�, bu gayeye matuf olarak akdedilen me�veretlerde fikir cehdinde bulunmal� ve dine hizmet edebilmek i�in her vesileyi de�erlendirmelidir.

�ster kad�n ister erkek, her m�'min, kendi �zerinde Allah'�n, nefsinin ve aile fertlerinin haklar� oldu�unu bilip onlar�n gereklerini yerine getirmeye �al��t�� gibi, i�inde ya�ad�� topluma kar�� da bir k�s�m sorumluluklar�n�n bulundu�unu d��nerek onlar� da mutlaka g�zetmelidir ve Ras�l-� Ekrem (sallallahu aleyhi ve sellem) Efendimiz'in buyurdu�u �zere, her hak sahibine hakk�n� vermeye �al��mal�d�r. �ayet, e�ler, kendi aralar�nda vazife taksimini iyi yapar, mesailerini g�zelce tanzim eder ve her hususta birbirlerine yard�m eli uzat�rlarsa, her ikisi de hem birbirlerinin hem di�er aile fertlerinin hukukuna bitam�miha riayet etme, hem de Cen�b-� Allah'�n, Ras�l-� Ekrem'in, Kur'an-� Kerim'in, Din-i M�b�n'in ve iman hizmetinin haklar�n� g�zetme konusunda istikameti yakalayabilirler.

Rahata D��k�n H�nezedeler

Asl�nda, h�neperestli�in temelinde, her t�rl� zillet ve mahrumiyetin en ba�ta gelen sebeplerinden olan tenperverlik, tembellik ve rahata d��k�nl�k vard�r. H�neperest insan, evinin kap� ve pencerelerini s�k� s�k�ya kapad�� gibi, g�nl�n� de ba�kalar�na kar�� tamamen kapar. Hem i�eriye hem de i�ine kapan�r; hayat�n� b�t�n�yle hanesinde ge�irmeyi ister. Bir i� ya da ihtiya� i�in d��ar�da oldu�u zaman bile hep g�z� evdedir. Haddizat�nda, insan�n g�z�n�n evinde olmas� bir y�n�yle �ok g�zel bir haslettir; bu, hayat arkada��na ve �oluk �ocu�una ba�l�l��n�n ifadesidir. Fakat, bir di�er taraftan, onda rahata d��k�n olma, hi�bir me�akkate yana�mama ve dine hizmet ad�na da olsa zahmete katlanmay� d��nmeme ruh haletinin tesiri vard�r. ��te, bu �ekildeki eve d��k�nl�k, H�cum�t-� Sitte'de farkl� bir zaviyeden anlat�lan tenperverli�in (rahata d��k�nl��n) ta kendisidir ve hak erleri i�in en b�y�k afetlerden birisidir.

Evet, yuva d�nyev� bir k�s�m ihtiya�lar� gidermeye matuf ve ahiret hayat�na haz�rl�k hususunda yard�mc� bir unsur olmas�na ra�men, onun evvelen ve bizzat maksutmu� gibi alg�lanmas� ve insan� toplumdan koparacak bir mahiyet almas� �ok hatarl� bir kayma noktas�d�r. "Ya evimden olursam; ya ailemi kaybedersem; ya �ocuklar�mdan ayr� d��ersem; ba�kas� neme laz�m, benim de bir hayat�m var!.." gibi m�lahazalar, hususiyle adanm�� ruhlar i�in �ld�r�c� vir�slerdir. Zira, bunlar gayesiz, hedefsiz, dava d��ncesinden mahrum ve hilkatin manas�n� kavrayamam�� kimselerin d��nceleridir. Mefkure kahramanlar�, insan� bir h�nezede ve bir hane �z�rl� haline getiren bu hislerden fersah fersah uzakt�r, uzak olmal�d�r. Heyhat ki, bazen d��nce ve beyan a��s�ndan celvet� g�r�nen ve s�rekli "halk�n aras�nda insanlardan bir insan" olmak gerekti�ini s�yleyen ama amel ve tav�r zaviyesinden bu �izgiyi takip etmeyen ve fiil� inhiraf i�ine d��p tam bir h�neperest misill� ya�ayan kimseler ne kadar da �oktur.

Unutulmamal�d�r ki; Osmanl� erenlerindeki m�cadele a�k� ve "serhat tutkusu" sayesinde, k��k bir a�iretten koca bir cihan devleti do�mu�tur. Bir g�n gelip de, bu a�k ve arzunun yerini harem sevdas� al�nca, koskoca bir millet yerle bir olmu�tur. Dahas�, harem tutkusu ve h�neperestlikle n�bet yerini terkedenler, �ok defa maksatlar�n�n aksiyle tokat yemi�, s�cak yuvalar�n� ve c�v�l c�v�l �ocuklar�n� da kaybetmi�lerdir.

G�n�m�zde "ya�ama sevinci" ad� alt�nda s�rekli dile getirilen duygunun bir adanm�� ruh nezdindeki kar��l�� ne ve nas�l olmal�d�r?

�ayet, "ya�ama sevinci" tabiriyle kastedilen, hayat�n b�t�n zorluklar�na ra�men, insan�n �mit ve azmini kaybetmemesi, meselelere hep m�sbet yanlar�yla bakmas� ve istikbal hakk�nda �mitvar olmas� ise, bu telakki makbul say�labilir. �mr�n her karesini �ok iyi de�erlendirme, zaman� bo�a harcamama, hayata k�smeme; varl�klar�n k�ymetini bilme, mahluk�t� esm�-y� ilahiyeye bakan yanlar�yla �ok sevme, dostlar�n mevcudiyetiyle in�iraha erme ve b�t�n bu unsurlar sayesinde ruhen canl� kalabilme �izgisinde ele al�nan "ya�ama sevinci" kabul edilebilir bir anlay��t�r.

Ya�ama Zevki De�il, Hizmet �evki

Ne var ki, hi� �lmeyecekmi� gibi d�nyaya sar�lma, g�n�n� g�n etme gayretinde olma, cisman� ve beden� zevkleri tatmin pe�ine d��me, �m�r boyu madd� bir lezzetten di�erine ko�ma ve �telere gitmeyi �ok kerih g�rerek hep burada ya�amay� arzulama �eklindeki bir zihniyet merduttur. Bu manadaki hayat tutkusu, ruhun sefille�mesi ve insan�n, insan� melekelerini kaybederek i�ten i�e ��r�mesi demektir. Tarih �ahittir ki, b�yle bir ya�ama zevki ve sevinci, hangi millete kanca takm��sa, onu ba�tan ��karm��, azd�rm�� ve sonra da yerle bir etmi�tir.

M�'minlerde ya�ama sevincinden ziyade, ubudiyet �evki ve ya�atma i�tiyak� bulunur. Bildi�iniz gibi �evk; hizmette f�tur getirmeme, asla ye'se d��meme; m�ruz kal�nan en k�t�, en �irkin gibi g�r��nen durumlarda bile, Cen�b-� Hakk'�n bir hikmetinin ve rahmetinin var olabilece�i m�l�hazas�yla buruk, h�z�nl� fakat �mitli bir bek�leyi� i�inde bulunma ve her zaman Allah'a g�n�lden tevekk�l etme manalar�na gelmektedir.

Cen�b-� Hakk'a sonsuz hamd � sena olsun ki, O bizi insan olarak yaratm��, m�sl�manl��a uyarm�� ve iman hizmetiyle �ereflendirmi�. Y�r�d��m�z yolda dine ve diyanete ait hi�bir meselede ��z�lemeyecek bir problemle kar�� kar��ya kalm�yoruz, elimizi kolumuzu b�sb�t�n ba�layan bir t�kan�kl��a �ahit olmuyoruz. Bir k�s�m muvakkat t�kan�kl�klar g�rsek bile, onlar�n da Allah'�n inayetiyle bir �ekilde a��ld��n� m��ahede ediyoruz. ��te b�t�n bunlar �evk ve i�tiyak duygular�m�z� tetikliyor; i�imizde metafizik gerilim has�l ediyor.

Evet, bu konuda m�'minler i�in esas olan, ubudiyet yolunda ve iman hizmetinde i� co�kunlu�uyla, a�k ve heyecanla y�r�mek ve m�nev� duygular� daima aktif halde tutmaya �al��makt�r. �nananlar ya�ama sevincini, kalb merkezinin daima enerjiyle dolu bulunmas�, insan� melekelerin hamle ruhuyla �ahlanmas�, manev� canl�l��n hep korunmas� ve insan� ib�detlere, salih amellere ve din u�rundaki hay�rl� faaliyetlere sevkedip ko�turacak bir g�� kayna��n�n g�n�lde mevcud olmas� �eklinde anlamal�d�r. Nitekim, Nur M�ellifi, b�yle bir "�evk"i g�n�m�z hizmet erlerinin d�rt buud ve d�rt derinli�inden biri olarak saym��t�r.

Ne�'enin M�'mincesi

Ne var ki, �evk baz�lar�nca yanl�� yorumlanmakta; g�lme, e�lenme, keyif s�rme ve zevkli vakit ge�irme �eklinde anla��lmaktad�r. Kur'an-� Kerim, bir k�s�m ehl-i gafletin keyiflenme, e�lenme ve ne�eyle hoplay�p z�plama olarak anlad�klar� ya�ama sevincini zemmetmi�tir; onun m��riklerin ve m�naf�klar�n s�fat� oldu�unu belirtmi�tir.

Hay�r, �evk, kat'iyen kahkahayla g�l�p oynama, sevin�ten hoplay�p z�plama, �l��s�zce ne�elenme ve g�filane ya�ama demek de�ildir. B�yle bir anlay��, ehl-i gafletin i�i ve tarz-� telakkisidir. �evk, az �nce de ifade etti�im gibi, asla ye'se d��meme, gev�eklik g�stermeme, s�rekli hizmet etme arzusuyla gerilme ve Cen�b-� Hakk'�n inayetlerini g�rd�k�e daha bir co�kuyla kanatlanma manalar�na gelmektedir. Allah Te�l�'n�n muvaffak k�ld�� hizmetler ve ba�ar�lar kar��s�nda, "De�ildir buna l�y�k bu bende / Bana bu lutf ile ihsan nedendir?" hissiyle ve rahmet-i ilahiyenin sa�anak sa�anak ya�d��n� g�rmenin verdi�i heyecan neticesinde nimetlere kendi cinslerinden ��kretme iste�iyle dolmakt�r. Bu m�lahazay� tahdis-i nimet kabilinden seslendirerek, "Ya Rabb�, bana da g�zel bir urba giydirdin, b�t�n hata ve kusurlar�ma ra�men beni de bu halkaya dahil ettin; karde�lerimden ay�rmad�n. Dahas�, Sen d�nyan�n d�rt bir yan�nda g�n�l kap�lar�n� a�t�n ve arkada�lar�m�z� muvaffak k�ld�n; kain�t�n zerr�t� adedince ��k�rler olsun Sana!" demek ve kendini s�rur i�inde hissetmektir.

Ger�i, bu duygularla dolan bir m�'minin g�nl�n� de bir �e�it ne�'e kaplar. Ne var ki, gafillerin ne�eleri nefsi heyecanland�r�r, hevesi uyar�r ama ruhu karart�r. Kur'an yolundaki ne�'e ve �evk ise, insan�n nazarlar�n� me�liye (ulvi hakikatlere) �evirir, ruhu co�turur ve nefsi zay�f d��r�r. ��te bu s�rra binaendir ki, �nsanl��n �ftihar Tablosu'nun s�nnet-i seniyyesinde lehviy�ta yer yoktur.

Bu a��dan, bizim ne�'emiz y�r�d��m�z yolun �evki suretinde olmal�; biz, bu yolun gidip Cennet'e ula�t��n� ve Allah'a vard��n� d��nerek bir in�irah duymal�y�z ve bu m�lahaza sayesinde, en m�thi� hadiseler kar��s�nda dahi asla ye'se d��memeliyiz. Cen�b-� Hakk'a m�teveccih oldu�umuz s�rece ba��m�za ne gelirse gelsin, neticesi itibar�yla hakk�m�zda hay�rl� olaca��na g�n�lden inanmal� ve bu inan�la bir i� sevin� ya�amal�y�z. Tav�r ve davran��lar�m�zda bir ta�k�nl��a girmeden kalb� bir sevin� i�inde olma halini hep korumal�y�z.

H�s�l�, hizmet �evki ve kalb� sevin� m�'minin daimi halidir. Gaflete g�m�lm�� kimselerin �e'ni ise ��mar�kl�k, l�ubalilik ve �l��s�zce e�lenmektir. M�'minlerdeki �evkin semeresi, Allah'a tevekk�l ve itminan; gafillerde ge�ici sevin�lerin neticesi, bitip t�kenme bilmeyen stresler ve anguazlard�r. �nanan insanlarda -ekseriyetle- stres g�r�lmez; ��nk�, m�'minlerin musibetler kar��s�nda b�t�n b�t�n �aresiz kalmalar�, hadiselere teslim olmalar�, uzun s�reli derin bo�luklar ya�amalar� ve ebed� h�srana u�ramalar� s�z konusu de�ildir. M�'minler olsa olsa "bir k�s�m terslikler kar��s�ndaki kuds� heyecan" diyebilece�imiz hafakana d��ar olurlar; nihayet onu da "L� havle ve l� kuvvete ill� billah" diyerek a�a��ya indirir, �ekip k��lt�r ve Allah'�n inayetiyle kolayca a�arlar.

yozgatnur66

Kal�c� Ba�lant� Yorum (0) Yorum yaz!

�ocuk olmamas�, e�lerin g�nahlar�ndan dolay� m�?

7/1/2008 � Kategori: Aile ve Kadin

�ocuk olmamas�, e�lerin g�nahlar�ndan dolay� m�?

�nsan�n evlat sahibi olamamas� behemehal bir hataya ba�l� de�ildir. Aksine, belki insan�n bir hatas� vard�r ve o hata, evlat halinde tecess�m edip d�nyada ve ukb�da onun ba��na bela olmu�tur.

�yle kimseler vard�r ki, kendileri m�'mindir, ama pek �ok g�nah i�lemi�lerdir; neticede c�r�mleri evlat halinde ya da evlad�n ta�k�nl�klar� �eklinde kar��lar�na ��km��t�r. G�nahlar�n�n zakkum-misal semereleri, �ocuklar�nda azg�nl�k olarak tezah�r etmi� ve g�z nuru olmas� gereken �ocuk onlar i�in d�nyada �etin bir imtihan unsuruna d�n��m��t�r; ahirette de b�y�k bir elem sebebi olarak kar��lar�na dikilecektir.

Evet, bug�n binlerce �ocuk, millet ve memleket i�in zararl� durumlar� itibar�yla, her g�n anne ve babas�n� a�latmaktad�r. Evlat, �o�u zaman yap�p ettiklerinden m�teessir de�ildir. O i�ine d��t�� batakl�kta ayakta kalmas�n� ��renmi�, yolunu y�ntemini bulmu�; bitev� sarho� gibi de olsa, hayat�ndan memnun bir �ekilde ya�amaktad�r. Ancak esas �zd�rab� iliklerine kadar duyan ve ger�ekten m�teessir olan ebeveyndir. Onlar, �ocuklar�n�n �zerinde hep kendi g�nahlar�n�n tecess�m etti�ine �ahit olmaktad�rlar. �ayet, bir de �ocuk, o hal �zere y�k�l�p ahirete giderse, Cen�b-� Hak ahirette anne ve babas�n�n g�zleri �n�nde onu tazib buyururken, as�l ac� ve �zd�rab� anne ve baba zakkum gibi yudumlayacaklard�r.

Bu a��dan da, insan, evlad�n�n olmas�n� ya da olmamas�n� mutlak hay�r veya mutlak �er kabul etmemelidir. O, be�er� bir ihtiya� olarak evlenip dinin me�ru kabul etti�i �er�evede aile hayat�na devam etmeli; sonra da "Elhayru f� maht�rahullah - Hay�r, Allah Te�l�'n�n ihtiyar buyurdu�u (se�ti�i) husustad�r!" deyip, Cen�b-� Hakk'�n takd�rinin her zaman en isabetli, bereketli, faydal�, sevapl� ve ak�bet itibar�yla da en hay�rl� tercih oldu�una inanmal� ve takdir-i �lahi'ye g�n�lden teslim olmal�d�r. �ayet, yuvas�nda ill� �ocuk sesi duymak ve Res�l-i Ekrem (sallallahu aleyhi ve sellem) Efendimiz'in iftihar edece�i insanlar yeti�tirmek istiyorsa, o zaman da yine dinin �izdi�i s�n�rlara ba�l� kalmak �art�yla evlat edinme yoluna gidebilir.

H�s�l�, ister kad�n isterse de erkek, inanan bir insan, �ocuk talebi konusunda �srarc� olmamal� ama ill� isteyecekse, salih ve muttak� evlat istemelidir. Me�ru dairede esb�ba ri�yet ettikten sonra Cen�b-� Hakk'�n takdirine r�za g�stermeli ve her hususta oldu�u gibi anne-baba olma mevzuunda da "Rabben� �tin� fi'd-d�ny� haseneten ve fi'l-�hireti haseneten - Ey bizim kerim Rabb'imiz! Bize bu d�nyada da iyilik ve g�zellik ver, �hirette de iyilik ve g�zellik ver." (Bakara, 2/201) diye dua etmelidir.

PIRLANTA SER�S�NDEN ALINMI�TIR

yozgatnur66

Kal�c� Ba�lant� Yorum (1) Yorum yaz!

Evlat sahibi olmak i�in h�rs g�sterilmemeli

7/1/2008 � Kategori: Aile ve Kadin

Evlat sahibi olmak i�in h�rs g�sterilmemeli

Y�ce dinimize g�re izdivac�n en �nemli hedeflerinden biri, Allah'� ho�nut edecek ve Res�lullah'�n y�z�n� g�ld�recek bir neslin yeti�tirilmesidir.

Kur'�n-� Kerim'e ve hadis-i �eriflere bak�ld��nda, ekser neb�lerin ve s�lih kullar�n, aile kurman�n semeresi olarak tertemiz nesiller istedikleri ve hay�rl� bir z�rriyet talebiyle Cen�b-� Hakk'a el a�t�klar� g�r�lecektir.

Res�l-i Ekrem (sallallahu aleyhi ve sellem) Efendimiz'in, "Evlenin, �o�al�n; zira ben, k�yamet g�n�nde sizin �oklu�unuzla iftihar ederim." hadis-i �erifi ve nik�hla al�kal� s�ir tavsiyeleri de izdiva�la g�z nuru bir neslin hedeflenmesi istikametindedir. �u kadar var ki, Kainat�n Med�r-� �ftihar�'n�n (aleyhissalat� vesselam) �o�almas�n� istedi�i nesil, Allah indinde makbul olan, r�za-y� �lah�'yi kazanmaya te�ne bulunan ve din-i m�b�ni hayat�na hayat k�lan bir nesildir. Bu itibarla da, �ocuklar�n�n terbiyesi �zerinde hassasiyetle durabilecek ve onlar� �nsanl��n �ftihar Tablosu'nu memnun edecek �ekilde yeti�tirebilecek �uurlu m�'minlerin �ocuk istemelerinde bir beis yoktur.

Asl�nda, �ocuk, Cen�b-� Hakk'�n bir nimetidir. E�ler birbirine Allah'�n emaneti ve nimeti oldu�u gibi, yuvan�n meyvesi �ocuk da bir emanet ve nimettir. Dolay�s�yla, f�trat itibar�yla her nimete talip olan insan�n Mevl�-y� M�te�l'den �ocuk nimetini istemesi de gayet tabi� ve f�tr�dir. Ne var ki, talebin keyfiyeti nimetin b�y�kl��ne g�re olmal�d�r. Mesela, hayat da bir nimettir; fakat Rehber-i Ekmel (aleyhi ekmel�tteh�y�) "Allah'�m, hayat benim i�in hay�rl� ise beni ya�at; �ayet vefat�m daha hay�rl� ise o zaman can emanetini al!" diye dua etmektedir. B�ylece bize, imandan sonra en b�y�k nimet say�lan hayat hakk�nda bile "hay�rl� ise..." kayd�yla dua etmemiz gerekti�ini ��retmektedir.

Sadece Allah'�n r�zas�na h�rs g�sterilmeli

Bu a��dan, iman ve onun semereleri olan yak�n, marifet, ihlas ve ihsan gibi do�rudan Allah'�n r�zas�yla al�kal� hususlar�n d��nda hi�bir �ey h�rsla taleb edilmemelidir. Cen�b-� Hakk'�n r�zas�ndan ve o r�zay� kazanman�n en �nemli vesilesi olan Allah'�n y�ce ad�n� bir bayrak gibi d�nyan�n d�rt bir yan�nda dalgaland�rmaktan ba�ka hi�bir �ey h�rsla istenmemelidir. Evet, sadece r�za-y� �l�h� h�rs �l��s�nde arzu edilmeli ve bu mevzuda ne kadar olunabiliyorsa o kadar h�rsl� olunmal�d�r. Fakat, ne hayat, ne hayat arkada��, ne evlat ve ne de herhangi bir nimet Allah'�n ho�nutlu�u �l��s�nde talep edilmemeli ve onlara N�m-� Cel�l-i �l�h�'yi d�nyaya duyurma nisbetinde bir k�ymet verilmemelidir. Talepte a��r� gitmenin insan�n ba��na pek �ok dertler a�aca�� hususlardan biri de anne-baba olma arzusudur. Evlenme ve �ocuk sahibi olma meselesi ihtiya� �l��s�ndeki bir talep �er�evesinde kalmal�; bu hususta a��r� gidilmemeli, "olmazsa olmaz" denilmemeli; izdiva� ve �ocuk asla r�za-y� �l�h� ve i'l�-y� kelimetullah gibi insan i�in zarur� ve hayat� olan mevzularla e�it tutulmamal�d�r.

Dinimize g�re, di�er b�t�n nimetler gibi �ocuk da Allah vergisidir. Cen�b-� Hak bu hususu ��yle beyan buyurmaktad�r: "G�klerin ve yerin h�kimiyeti Allah'�nd�r. O diledi�ini yarat�r. Diledi�ine k�z evlat, diledi�ine erkek evlat verir, yahut k�zl� o�lanl� olarak her iki cinsten karma yapar. Diledi�ini de k�s�r b�rak�r. O her �eyi m�kemmel bilir, istedi�i her �eyi yapmaya kad�rdir." (��r� 42/49-50) Evet, diledi�ine erkek veya k�z, tek ya da ikiz, ��z, d�rd�z �ocuk veren, diledi�ini de k�s�r b�rakan H�l�k-� Kerim'dir. �u kadar var ki, Allah Te�l� yaratt�� her �eyi baz� esb�ba ba�lad�� gibi, �ocu�un d�nyaya gelmesini de bir k�s�m sebep ve �artlara ba�lam��t�r. Me�r� bir arzuyu ger�ekle�tirmek i�in uygun sebeplere sar�lmakta ve sonra da M�sebbib�'l-Esb�b'a tevecc�h edip ondan hay�rl� neticeler istemekte bir sak�nca yoktur.

�yle ki, teknik ve teknolojinin olduk�a ilerledi�i g�n�m�zde, tabi� yoldan �ocu�u olmayan aileler i�in istisna� bir ��z�m ve tedavi �ekli de geli�tirilmi�tir. �ok sayg� duydu�um Diyanet ��leri Ba�kanl�� Din ��leri Y�ksek Kurulu'nun k�ymetli �yeleri ve �slam �leminde s�z� makbul olan baz� alimler, t�pte a��lama yoluyla �ocuk sahibi olmakta dinen bir mahzur bulunmad�� h�km�ne varm��lard�r. Genel kabul g�ren bu fetvaya g�re; d�llenmenin �� unsuru olan sperm, yumurta ve rahimin her �� de nik�hl� �ifte ait olursa, t�pte a��lama yoluyla �ocuk sahibi olmak dinen mahzurlu de�ildir. �u kadar var ki, b�yle bir uygulama, ancak normal yolla �ocuk sahibi olamayan e�ler i�in bir tedavi mahiyetindedir. Bununla beraber, sun� d�llenme ve t�p bebek tekni�inde bu �eklin d��na ��k�l�p araya yabanc� bir unsur sokuldu�unda, yani sperm, yumurta ve rahimden biri evli �ift d��ndaki bir �ahsa ait oldu�unda bu uygulama da c�iz olmamaktad�r. Binaenaleyh, s�bjektif kulluk anlay��mdan ve baz� teredd�tlerimden dolay� meseleye hemen "evet" diyemesem de, kanaat-i vicdaniye a��s�ndan bir problem ya�amayan insanlar�n, h�rmet etti�im bir kurumun ve k�ymetli ilim adamlar�n�n fetva verdi�i bu tedavi �eklini fiil� bir dua olarak g�rmelerine ve o yola ba�vurmalar�na da itiraz etmeyece�im.

Ne var ki, bir kad�n ve erke�in, �ocuklar�n�n olmamas�n� b�y�k bir problem saymalar�n�n ve bu hususta a��r� teh�l�k g�stermelerinin kulluk edebine yak��mad��n� ifade etmeden de ge�emeyece�im. Evet, duada b�y�k bir g�� vard�r; g�n�lden yap�lan dua kar��s�nda esb�b sukut eder. M�sebbib�'l-esbab, isterse en olmayacak �eyleri oldurur ve diledi�ine fevkal�deden ihsanda bulunur. Cen�b-� Hak, evlat isteyen kimselerin samimi dualar�na da ic�bet edip onlara istedikleri �ocu�u lutfedebilir. Fakat, bu konudaki a��r� istek maksad�n aksiyle tokat yemeye de sebebiyet verebilir. Mesela, �srarl� talep neticesinde �yle bir �ocuk d�nyaya gelir ki, �s� mi �s�, anar�ist mi anar�ist olur ve anne-baba i�in b�y�k bir h�z�n sebebine d�n��r. Hatta onlara, "Ah �lse de kurtulsak!" dedirtecek kadar �erli bir insan halini al�r. Bundan dolay�, kad�n ve erkek, �ocuklar�n�n olmay��n� hemen mutlak �er olarak g�rmemeli ve Allah Te�l�'dan haklar�nda hay�rl� olan� dilemelidirler.

Ayr�ca, Cen�b-� Hakk'�n insanlar hakk�nda husus� muameleleri vard�r. Bunlar bir bak�ma at�d�r, yani husus� birer ihsan ve �zel birer l�tuftur. At�-i �lah� herhangi bir sebebe ve kanuna ba�l� de�ildir. �ocuk, baz� insanlara �l�h� bir at� oldu�u gibi, Allah Te�l�'n�n hay�r murad ederek bir insana evlat vermemesi de bir bak�ma onun i�in �zel bir l�tuftur. Neyin hay�rl� ve neyin �erli oldu�unu sadece All�m�'l-guy�b bilir. Bundan dolay�d�r ki, hususiyle bu zamanda, bir kimse yan�ma gelip de evlad� olmad��ndan bahsedince ve �ocuk talebini dile getirince, "Ke�ke bu meselede bu denli teh�l�k g�stermeseniz!" duygu ve d��ncesini i�imden ge�iririm. Fakat o ki�inin ruh haletini �l�t��m ve bu konuda �iddetli �srar�n� hissetti�im zaman, k�r�lmamas� ve moralinin bozulmamas� i�in, "�n�aallah biz dua edelim, siz de Cen�b-� Hakk'a tevecc�hte bulunun; Allah size s�lih evlat lutfetsin." demekle iktifa ederim.

�ZETLE

1- �zdivac�n en �nemli hedeflerinden biri, Allah'� ho�nut edecek ve Res�lullah'�n y�z�n� g�ld�recek bir neslin yeti�tirilmesidir.

2- E�ler birbirine Allah'�n emaneti ve nimeti oldu�u gibi, yuvan�n mevyesi �ocuk da bir emanet ve nimettir.

3- Bir evlat sahibi olma noktas�ndaki a��r� istek maksad�n aksiyle tokat yemeye sebebiyet verebilir.

PIRLANTA SER�S�NDEN ALINMI�TIR

yozgatnur66

Kal�c� Ba�lant� Yorum (0) Yorum yaz!